Sách: TOÁT YẾU KINH TRUNG BỘ, Ni trưởng Thích Nữ Trí Hải tóm tắt và chú giải (2002)

Sách: TOÁT YẾU KINH TRUNG BỘ
Ni trưởng THÍCH NỮ TRI HẢI tóm tắt và chú giải (2002).

Có thể đến đọc, hay tốt hơn, tải về máy tính để đọc và in trên giấy, dạng PDF (A5), dung lượng 4 MB, 884 trang, tại link:

=> https://budsas.net/sach/vn77.pdf

*

Sách: TÌM HIỂU TRUNG BỘ KINH. Hòa thượng Thích Chơn Thiện (2017)

Sách: TÌM HIỂU TRUNG BỘ KINH. Hòa thượng Thích Chơn Thiện (2017). 

Tôi vừa dàn trang và trình bày lại cuốn sách này, dạng ebook PDF, dung lượng 3 MB, 547 trang A5. Tải bản PDF tại link:

=> https://budsas.net/sach/vn76.pdf

* Ghi chú: Tài liệu tham khảo chính của quyến sách này là bản Anh dịch của bà I.B. Horner:
The Collection of the Middle Length Sayings (Majjhima-Nikāya), trans I.B. Horner, vol I (1954), vol II (1957), vol III (1959). Pali Text Society, Oxford, UK.

*

Sách: TÓM TẮT KINH TRƯỜNG BỘ. Hòa thượng Thích Minh Châu

Sách: TÓM TẮT KINH TRƯỜNG BỘ. Hòa thượng Thích Minh Châu (2011).

Tải bản PDF tại link:
=> https://budsas.net/sach/vn75.pdf

*

Sách: TÓM TẮT KINH TRUNG BỘ. Hòa thượng Thích Minh Châu (2010)

Sách:
TÓM TẮT KINH TRUNG BỘ. Hòa thượng Thích Minh Châu (2010)

Tập sách này được ngài Hòa thượng Minh Châu soạn ra từ năm 1980. Nhưng cho đến 2010 mới được xuất bản. Tôi rất hoan hỷ khi tìm được tập sách ấy tại trang web Thư viện Hoa Sen.

Tuy nhiên, tôi thấy bản PDF trình bày không hoàn chỉnh và có vài điểm sai sót. Tôi tải về, dò soát và trình bày lại cho thích hợp với dạng ebook và đồng thời, người đọc có thể in trên giấy A5. Xin giới thiệu đến các bạn.

Link để đọc hay tải về máy:
=> https://budsas.net/sach/vn74.pdf

* Xin hoan hỷ cho biết các sai sót để tôi tiếp tục chỉnh sửa thêm.

*

Sách: ĐỨC PHẬT VÀ PHẬT PHÁP (2019)

Sách: ĐỨC PHẬT VÀ PHẬT PHÁP (ấn bản 2019)
Nguyên tác: The Buddha and His Teachings, Narada Mahathera (1964, 1980)
Việt dịch: Phạm Kim Khánh (1998)

Ấn bản 2019 do Chùa Bửu Quang (Gò Dưa, Thủ Đức) được Sư cô Minh Hà chỉnh sửa, trình bày rõ ràng và công phu, với các tên Pali chính xác và nguồn trích dẫn kinh điển cũng được cập nhật. Cuốn sách quen thuộc và nổi tiếng đã được in lại, tái bản nhiều lần trong 20 năm qua, nhưng theo tôi, ấn bản 2019 này tương đối hoàn chỉnh nhất.

Địa chỉ liên lạc để thỉnh sách:
Thư viện, chùa Bửu Quang
171/10 Quốc lộ 1A, Gò Dưa, P. Bình Chiểu, Q. Thủ Đức, Sài Gòn.
ĐT: 0908 475 521

*

Đức Phật và Phật Pháp (2019)

Why I Hope to Die at 75

Why I Hope to Die at 75

Dr Ezekiel J. Emanuel

The Atlantic, October 2014.

https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2014/10/why-i-hope-to-die-at-75/379329/

*
SEVENTY-FIVE. That’s how long I want to live: 75 years.

This preference drives my daughters crazy. It drives my brothers crazy. My loving friends think I am crazy. They think that I can’t mean what I say; that I haven’t thought clearly about this, because there is so much in the world to see and do. To convince me of my errors, they enumerate the myriad people I know who are over 75 and doing quite well. They are certain that as I get closer to 75, I will push the desired age back to 80, then 85, maybe even 90.

I am sure of my position. Doubtless, death is a loss. It deprives us of experiences and milestones, of time spent with our spouse and children. In short, it deprives us of all the things we value.
But here is a simple truth that many of us seem to resist: living too long is also a loss. It renders many of us, if not disabled, then faltering and declining, a state that may not be worse than death but is nonetheless deprived. It robs us of our creativity and ability to contribute to work, society, the world. It transforms how people experience us, relate to us, and, most important, remember us. We are no longer remembered as vibrant and engaged but as feeble, ineffectual, even pathetic.

By the time I reach 75, I will have lived a complete life. I will have loved and been loved. My children will be grown and in the midst of their own rich lives. I will have seen my grandchildren born and beginning their lives. I will have pursued my life’s projects and made whatever contributions, important or not, I am going to make. And hopefully, I will not have too many mental and physical limitations. Dying at 75 will not be a tragedy. Indeed, I plan to have my memorial service before I die. And I don’t want any crying or wailing, but a warm gathering filled with fun reminiscences, stories of my awkwardness, and celebrations of a good life. After I die, my survivors can have their own memorial service if they want—that is not my business.

Let me be clear about my wish. I’m neither asking for more time than is likely nor foreshortening my life. Today I am, as far as my physician and I know, very healthy, with no chronic illness. I just climbed Kilimanjaro with two of my nephews. So I am not talking about bargaining with God to live to 75 because I have a terminal illness. Nor am I talking about waking up one morning 18 years from now and ending my life through euthanasia or suicide. Since the 1990s, I have actively opposed legalizing euthanasia and physician-assisted suicide. People who want to die in one of these ways tend to suffer not from unremitting pain but from depression, hopelessness, and fear of losing their dignity and control. The people they leave behind inevitably feel they have somehow failed. The answer to these symptoms is not ending a life but getting help. I have long argued that we should focus on giving all terminally ill people a good, compassionate death—not euthanasia or assisted suicide for a tiny minority.

I am talking about how long I want to live and the kind and amount of health care I will consent to after 75. Americans seem to be obsessed with exercising, doing mental puzzles, consuming various juice and protein concoctions, sticking to strict diets, and popping vitamins and supplements, all in a valiant effort to cheat death and prolong life as long as possible. This has become so pervasive that it now defines a cultural type: what I call the American immortal.

I reject this aspiration. I think this manic desperation to endlessly extend life is misguided and potentially destructive. For many reasons, 75 is a pretty good age to aim to stop.

What are those reasons? Let’s begin with demography. We are growing old, and our older years are not of high quality. Since the mid-19th century, Americans have been living longer. In 1900, the life expectancy of an average American at birth was approximately 47 years. By 1930, it was 59.7; by 1960, 69.7; by 1990, 75.4. Today, a newborn can expect to live about 79 years. (On average, women live longer than men. In the United States, the gap is about five years. According to the National Vital Statistics Report, life expectancy for American males born in 2011 is 76.3, and for females it is 81.1.)

In the early part of the 20th century, life expectancy increased as vaccines, antibiotics, and better medical care saved more children from premature death and effectively treated infections. Once cured, people who had been sick largely returned to their normal, healthy lives without residual disabilities. Since 1960, however, increases in longevity have been achieved mainly by extending the lives of people over 60. Rather than saving more young people, we are stretching out old age.

The American immortal desperately wants to believe in the “compression of morbidity.” Developed in 1980 by James F. Fries, now a professor emeritus of medicine at Stanford, this theory postulates that as we extend our life spans into the 80s and 90s, we will be living healthier lives—more time before we have disabilities, and fewer disabilities overall. The claim is that with longer life, an ever smaller proportion of our lives will be spent in a state of decline.

Compression of morbidity is a quintessentially American idea. It tells us exactly what we want to believe: that we will live longer lives and then abruptly die with hardly any aches, pains, or physical deterioration—the morbidity traditionally associated with growing old. It promises a kind of fountain of youth until the ever-receding time of death. It is this dream—or fantasy—that drives the American immortal and has fueled interest and investment in regenerative medicine and replacement organs.
But as life has gotten longer, has it gotten healthier? Is 70 the new 50?

NOT QUITE. It is true that compared with their counterparts 50 years ago, seniors today are less disabled and more mobile. But over recent decades, increases in longevity seem to have been accompanied by increases in disability—not decreases. For instance, using data from the National Health Interview Survey, Eileen Crimmins, a researcher at the University of Southern California, and a colleague assessed physical functioning in adults, analyzing whether people could walk a quarter of a mile; climb 10 stairs; stand or sit for two hours; and stand up, bend, or kneel without using special equipment. The results show that as people age, there is a progressive erosion of physical functioning. More important, Crimmins found that between 1998 and 2006, the loss of functional mobility in the elderly increased. In 1998, about 28 percent of American men 80 and older had a functional limitation; by 2006, that figure was nearly 42 percent. And for women the result was even worse: more than half of women 80 and older had a functional limitation. Crimmins’s conclusion: There was an “increase in the life expectancy with disease and a decrease in the years without disease. The same is true for functioning loss, an increase in expected years unable to function.”

This was confirmed by a recent worldwide assessment of “healthy life expectancy” conducted by the Harvard School of Public Health and the Institute for Health Metrics and Evaluation at the University of Washington. The researchers included not just physical but also mental disabilities such as depression and dementia. They found not a compression of morbidity but in fact an expansion—an “increase in the absolute number of years lost to disability as life expectancy rises.”

How can this be? My father illustrates the situation well. About a decade ago, just shy of his 77th birthday, he began having pain in his abdomen. Like every good doctor, he kept denying that it was anything important. But after three weeks with no improvement, he was persuaded to see his physician. He had in fact had a heart attack, which led to a cardiac catheterization and ultimately a bypass. Since then, he has not been the same. Once the prototype of a hyperactive Emanuel, suddenly his walking, his talking, his humor got slower. Today he can swim, read the newspaper, needle his kids on the phone, and still live with my mother in their own house. But everything seems sluggish. Although he didn’t die from the heart attack, no one would say he is living a vibrant life. When he discussed it with me, my father said, “I have slowed down tremendously. That is a fact. I no longer make rounds at the hospital or teach.” Despite this, he also said he was happy.

As Crimmins puts it, over the past 50 years, health care hasn’t slowed the aging process so much as it has slowed the dying process. And, as my father demonstrates, the contemporary dying process has been elongated. Death usually results from the complications of chronic illness—heart disease, cancer, emphysema, stroke, Alzheimer’s, diabetes.

Take the example of stroke. The good news is that we have made major strides in reducing mortality from strokes. Between 2000 and 2010, the number of deaths from stroke declined by more than 20 percent. The bad news is that many of the roughly 6.8 million Americans who have survived a stroke suffer from paralysis or an inability to speak. And many of the estimated 13 million more Americans who have survived a “silent” stroke suffer from more-subtle brain dysfunction such as aberrations in thought processes, mood regulation, and cognitive functioning. Worse, it is projected that over the next 15 years there will be a 50 percent increase in the number of Americans suffering from stroke-induced disabilities. Unfortunately, the same phenomenon is repeated with many other diseases.

So American immortals may live longer than their parents, but they are likely to be more incapacitated. Does that sound very desirable? Not to me.

The situation becomes of even greater concern when we confront the most dreadful of all possibilities: living with dementia and other acquired mental disabilities. Right now approximately 5 million Americans over 65 have Alzheimer’s; one in three Americans 85 and older has Alzheimer’s. And the prospect of that changing in the next few decades is not good. Numerous recent trials of drugs that were supposed to stall Alzheimer’s—much less reverse or prevent it—have failed so miserably that researchers are rethinking the whole disease paradigm that informed much of the research over the past few decades. Instead of predicting a cure in the foreseeable future, many are warning of a tsunami of dementia—a nearly 300 percent increase in the number of older Americans with dementia by 2050.

Half of people 80 and older with functional limitations. A third of people 85 and older with Alzheimer’s. That still leaves many, many elderly people who have escaped physical and mental disability. If we are among the lucky ones, then why stop at 75? Why not live as long as possible?

Even if we aren’t demented, our mental functioning deteriorates as we grow older. Age-associated declines in mental-processing speed, working and long-term memory, and problem-solving are well established. Conversely, distractibility increases. We cannot focus and stay with a project as well as we could when we were young. As we move slower with age, we also think slower.

It is not just mental slowing. We literally lose our creativity. About a decade ago, I began working with a prominent health economist who was about to turn 80. Our collaboration was incredibly productive. We published numerous papers that influenced the evolving debates around health-care reform. My colleague is brilliant and continues to be a major contributor, and he celebrated his 90th birthday this year. But he is an outlier—a very rare individual.

American immortals operate on the assumption that they will be precisely such outliers. But the fact is that by 75, creativity, originality, and productivity are pretty much gone for the vast, vast majority of us. Einstein famously said, “A person who has not made his great contribution to science before the age of 30 will never do so.” He was extreme in his assessment. And wrong. Dean Keith Simonton, at the University of California at Davis, a luminary among researchers on age and creativity, synthesized numerous studies to demonstrate a typical age-creativity curve: creativity rises rapidly as a career commences, peaks about 20 years into the career, at about age 40 or 45, and then enters a slow, age-related decline. There are some, but not huge, variations among disciplines.

Currently, the average age at which Nobel Prize–winning physicists make their discovery—not get the prize—is 48. Theoretical chemists and physicists make their major contribution slightly earlier than empirical researchers do. Similarly, poets tend to peak earlier than novelists do. Simonton’s own study of classical composers shows that the typical composer writes his first major work at age 26, peaks at about age 40 with both his best work and maximum output, and then declines, writing his last significant musical composition at 52. (All the composers studied were male.)

This age-creativity relationship is a statistical association, the product of averages; individuals vary from this trajectory. Indeed, everyone in a creative profession thinks they will be, like my collaborator, in the long tail of the curve. There are late bloomers. As my friends who enumerate them do, we hold on to them for hope. It is true, people can continue to be productive past 75—to write and publish, to draw, carve, and sculpt, to compose. But there is no getting around the data. By definition, few of us can be exceptions. Moreover, we need to ask how much of what “Old Thinkers,” as Harvey C. Lehman called them in his 1953 Age and Achievement, produce is novel rather than reiterative and repetitive of previous ideas. The age-creativity curve—especially the decline—endures across cultures and throughout history, suggesting some deep underlying biological determinism probably related to brain plasticity.

We can only speculate about the biology. The connections between neurons are subject to an intense process of natural selection. The neural connections that are most heavily used are reinforced and retained, while those that are rarely, if ever, used atrophy and disappear over time. Although brain plasticity persists throughout life, we do not get totally rewired. As we age, we forge a very extensive network of connections established through a lifetime of experiences, thoughts, feelings, actions, and memories. We are subject to who we have been. It is difficult, if not impossible, to generate new, creative thoughts, because we don’t develop a new set of neural connections that can supersede the existing network. It is much more difficult for older people to learn new languages. All of those mental puzzles are an effort to slow the erosion of the neural connections we have. Once you squeeze the creativity out of the neural networks established over your initial career, they are not likely to develop strong new brain connections to generate innovative ideas—except maybe in those Old Thinkers like my outlier colleague, who happen to be in the minority endowed with superior plasticity.

MAYBE MENTAL FUNCTIONS—processing, memory, problem-solving—slow at 75. Maybe creating something novel is very rare after that age. But isn’t this a peculiar obsession? Isn’t there more to life than being totally physically fit and continuing to add to one’s creative legacy?

One university professor told me that as he has aged (he is 70) he has published less frequently, but he now contributes in other ways. He mentors students, helping them translate their passions into research projects and advising them on the balance of career and family. And people in other fields can do the same: mentor the next generation.

Mentorship is hugely important. It lets us transmit our collective memory and draw on the wisdom of elders. It is too often undervalued, dismissed as a way to occupy seniors who refuse to retire and who keep repeating the same stories. But it also illuminates a key issue with aging: the constricting of our ambitions and expectations.

We accommodate our physical and mental limitations. Our expectations shrink. Aware of our diminishing capacities, we choose ever more restricted activities and projects, to ensure we can fulfill them. Indeed, this constriction happens almost imperceptibly. Over time, and without our conscious choice, we transform our lives. We don’t notice that we are aspiring to and doing less and less. And so we remain content, but the canvas is now tiny. The American immortal, once a vital figure in his or her profession and community, is happy to cultivate avocational interests, to take up bird watching, bicycle riding, pottery, and the like. And then, as walking becomes harder and the pain of arthritis limits the fingers’ mobility, life comes to center around sitting in the den reading or listening to books on tape and doing crossword puzzles. And then …

Maybe this is too dismissive. There is more to life than youthful passions focused on career and creating. There is posterity: children and grandchildren and great-grandchildren.

But here, too, living as long as possible has drawbacks we often won’t admit to ourselves. I will leave aside the very real and oppressive financial and caregiving burdens that many, if not most, adults in the so-called sandwich generation are now experiencing, caught between the care of children and parents. Our living too long places real emotional weights on our progeny.

Unless there has been terrible abuse, no child wants his or her parents to die. It is a huge loss at any age. It creates a tremendous, unfillable hole. But parents also cast a big shadow for most children. Whether estranged, disengaged, or deeply loving, they set expectations, render judgments, impose their opinions, interfere, and are generally a looming presence for even adult children. This can be wonderful. It can be annoying. It can be destructive. But it is inescapable as long as the parent is alive. Examples abound in life and literature: Lear, the quintessential Jewish mother, the Tiger Mom. And while children can never fully escape this weight even after a parent dies, there is much less pressure to conform to parental expectations and demands after they are gone.

Living parents also occupy the role of head of the family. They make it hard for grown children to become the patriarch or matriarch. When parents routinely live to 95, children must caretake into their own retirement. That doesn’t leave them much time on their own—and it is all old age. When parents live to 75, children have had the joys of a rich relationship with their parents, but also have enough time for their own lives, out of their parents’ shadows.

But there is something even more important than parental shadowing: memories. How do we want to be remembered by our children and grandchildren? We wish our children to remember us in our prime. Active, vigorous, engaged, animated, astute, enthusiastic, funny, warm, loving. Not stooped and sluggish, forgetful and repetitive, constantly asking “What did she say?” We want to be remembered as independent, not experienced as burdens.

At age 75 we reach that unique, albeit somewhat arbitrarily chosen, moment when we have lived a rich and complete life, and have hopefully imparted the right memories to our children. Living the American immortal’s dream dramatically increases the chances that we will not get our wish—that memories of vitality will be crowded out by the agonies of decline. Yes, with effort our children will be able to recall that great family vacation, that funny scene at Thanksgiving, that embarrassing faux pas at a wedding. But the most-recent years—the years with progressing disabilities and the need to make caregiving arrangements—will inevitably become the predominant and salient memories. The old joys have to be actively conjured up.

Of course, our children won’t admit it. They love us and fear the loss that will be created by our death. And a loss it will be. A huge loss. They don’t want to confront our mortality, and they certainly don’t want to wish for our death. But even if we manage not to become burdens to them, our shadowing them until their old age is also a loss. And leaving them—and our grandchildren—with memories framed not by our vivacity but by our frailty is the ultimate tragedy.

SEVENTY-FIVE. That is all I want to live. But if I am not going to engage in euthanasia or suicide, and I won’t, is this all just idle chatter? Don’t I lack the courage of my convictions?

No. My view does have important practical implications. One is personal and two involve policy.

Once I have lived to 75, my approach to my health care will completely change. I won’t actively end my life. But I won’t try to prolong it, either. Today, when the doctor recommends a test or treatment, especially one that will extend our lives, it becomes incumbent upon us to give a good reason why we don’t want it. The momentum of medicine and family means we will almost invariably get it.

My attitude flips this default on its head. I take guidance from what Sir William Osler wrote in his classic turn-of-the-century medical textbook, The Principles and Practice of Medicine: “Pneumonia may well be called the friend of the aged. Taken off by it in an acute, short, not often painful illness, the old man escapes those ‘cold gradations of decay’ so distressing to himself and to his friends.”

My Osler-inspired philosophy is this: At 75 and beyond, I will need a good reason to even visit the doctor and take any medical test or treatment, no matter how routine and painless. And that good reason is not “It will prolong your life.” I will stop getting any regular preventive tests, screenings, or interventions. I will accept only palliative—not curative—treatments if I am suffering pain or other disability.

This means colonoscopies and other cancer-screening tests are out—and before 75. If I were diagnosed with cancer now, at 57, I would probably be treated, unless the prognosis was very poor. But 65 will be my last colonoscopy. No screening for prostate cancer at any age. (When a urologist gave me a PSA test even after I said I wasn’t interested and called me with the results, I hung up before he could tell me. He ordered the test for himself, I told him, not for me.) After 75, if I develop cancer, I will refuse treatment. Similarly, no cardiac stress test. No pacemaker and certainly no implantable defibrillator. No heart-valve replacement or bypass surgery. If I develop emphysema or some similar disease that involves frequent exacerbations that would, normally, land me in the hospital, I will accept treatment to ameliorate the discomfort caused by the feeling of suffocation, but will refuse to be hauled off.

What about simple stuff? Flu shots are out. Certainly if there were to be a flu pandemic, a younger person who has yet to live a complete life ought to get the vaccine or any antiviral drugs. A big challenge is antibiotics for pneumonia or skin and urinary infections. Antibiotics are cheap and largely effective in curing infections. It is really hard for us to say no. Indeed, even people who are sure they don’t want life-extending treatments find it hard to refuse antibiotics. But, as Osler reminds us, unlike the decays associated with chronic conditions, death from these infections is quick and relatively painless. So, no to antibiotics.

Obviously, a do-not-resuscitate order and a complete advance directive indicating no ventilators, dialysis, surgery, antibiotics, or any other medication—nothing except palliative care even if I am conscious but not mentally competent—have been written and recorded. In short, no life-sustaining interventions. I will die when whatever comes first takes me.

As for the two policy implications, one relates to using life expectancy as a measure of the quality of health care. Japan has the third-highest life expectancy, at 84.4 years (behind Monaco and Macau), while the United States is a disappointing No. 42, at 79.5 years. But we should not care about catching up with—or measure ourselves against—Japan. Once a country has a life expectancy past 75 for both men and women, this measure should be ignored. (The one exception is increasing the life expectancy of some subgroups, such as black males, who have a life expectancy of just 72.1 years. That is dreadful, and should be a major focus of attention.) Instead, we should look much more carefully at children’s health measures, where the U.S. lags, and shamefully: in preterm deliveries before 37 weeks (currently one in eight U.S. births), which are correlated with poor outcomes in vision, with cerebral palsy, and with various problems related to brain development; in infant mortality (the U.S. is at 6.17 infant deaths per 1,000 live births, while Japan is at 2.13 and Norway is at 2.48); and in adolescent mortality (where the U.S. has an appalling record—at the bottom among high-income countries).

A second policy implication relates to biomedical research. We need more research on Alzheimer’s, the growing disabilities of old age, and chronic conditions—not on prolonging the dying process.

Many people, especially those sympathetic to the American immortal, will recoil and reject my view. They will think of every exception, as if these prove that the central theory is wrong. Like my friends, they will think me crazy, posturing—or worse. They might condemn me as being against the elderly.

Again, let me be clear: I am not saying that those who want to live as long as possible are unethical or wrong. I am certainly not scorning or dismissing people who want to live on despite their physical and mental limitations. I’m not even trying to convince anyone I’m right. Indeed, I often advise people in this age group on how to get the best medical care available in the United States for their ailments. That is their choice, and I want to support them.

And I am not advocating 75 as the official statistic of a complete, good life in order to save resources, ration health care, or address public-policy issues arising from the increases in life expectancy. What I am trying to do is delineate my views for a good life and make my friends and others think about how they want to live as they grow older. I want them to think of an alternative to succumbing to that slow constriction of activities and aspirations imperceptibly imposed by aging. Are we to embrace the “American immortal” or my “75 and no more” view?

I think the rejection of my view is literally natural. After all, evolution has inculcated in us a drive to live as long as possible. We are programmed to struggle to survive. Consequently, most people feel there is something vaguely wrong with saying 75 and no more. We are eternally optimistic Americans who chafe at limits, especially limits imposed on our own lives. We are sure we are exceptional.

I also think my view conjures up spiritual and existential reasons for people to scorn and reject it. Many of us have suppressed, actively or passively, thinking about God, heaven and hell, and whether we return to the worms. We are agnostics or atheists, or just don’t think about whether there is a God and why she should care at all about mere mortals. We also avoid constantly thinking about the purpose of our lives and the mark we will leave. Is making money, chasing the dream, all worth it? Indeed, most of us have found a way to live our lives comfortably without acknowledging, much less answering, these big questions on a regular basis. We have gotten into a productive routine that helps us ignore them. And I don’t purport to have the answers.

But 75 defines a clear point in time: for me, 2032. It removes the fuzziness of trying to live as long as possible. Its specificity forces us to think about the end of our lives and engage with the deepest existential questions and ponder what we want to leave our children and grandchildren, our community, our fellow Americans, the world. The deadline also forces each of us to ask whether our consumption is worth our contribution. As most of us learned in college during late-night bull sessions, these questions foster deep anxiety and discomfort. The specificity of 75 means we can no longer just continue to ignore them and maintain our easy, socially acceptable agnosticism. For me, 18 more years with which to wade through these questions is preferable to years of trying to hang on to every additional day and forget the psychic pain they bring up, while enduring the physical pain of an elongated dying process.

Seventy-five years is all I want to live. I want to celebrate my life while I am still in my prime. My daughters and dear friends will continue to try to convince me that I am wrong and can live a valuable life much longer. And I retain the right to change my mind and offer a vigorous and reasoned defense of living as long as possible. That, after all, would mean still being creative after 75.

----------------------
* ABOUT THE AUTHOR:
EZEKIEL J. EMANUEL is an oncologist, a bioethicist, and a vice provost of the University of Pennsylvania. He is the author or editor of 10 books, including Brothers Emanuel and Reinventing American Health Care.

Productivity vs Age

Dr Ezekiel J. Emanuel

Giữ Một Thăng Bằng. Andrew Olendzki - Nguyễn Duy Nhiên chuyển dịch

Giữ Một Thăng Bằng

Andrew Olendzki - Nguyễn Duy Nhiên chuyển dịch

Có thầy trò một nhà kia làm nghề hát xiệc. Người thầy là một người đàn ông góa vợ và người học trò là một cô gái nhỏ tên là Kathalika. Hai thầy trò đi đây đó trình diễn để kiếm ăn. Màn trình diễn của họ là ông thầy đặt một thanh tre cao trên đỉnh đầu mình, trong khi bé gái leo dần lên đầu cây rồi dừng lại trên đó, để người thầy tiếp tục di chuyển trên mặt đất. Cả hai thầy trò đều phải vận dụng sự tập trung tâm ý đến một mức độ khá cao, để giữ thăng bằng và để ngăn chặn tai nạn có thể xảy ra.

Một hôm vị thầy nói với người học trò : "Này Kathalika, con hãy giữ gìn cho ta và ta sẽ giữ gìn cho con, chúng ta hãy giữ gìn cho nhau, để tránh được tai nạn và để thầy trò mình kiếm được ít tiền ăn." Đứa bé gái trả lời rằng: "Thưa thầy, có lẽ ta nên làm thế này đúng hơn: Trong hai thầy trò ta mỗi người nên tự gìn giữ lấy mình, giữ gìn lấy mình tức là gìn giữ cho nhau tránh được tai nạn và để thầy trò mình kiếm được ít tiền ăn cơm”.

Đức Phật kể câu chuyện này trong Kinh Tương Ưng Bộ (Samyutta Nikaya 47.19), để ví dụ về sự thực tập chánh niệm của chúng ta. Hình ảnh về một trò trình diễn đầy nguy hiểm này, nói lên được những đặc điểm trong sự thực tập chánh niệm. Ý thức về giữ thăng bằng cơ thể là một kinh nghiệm trực tiếp, và rất gần gũi, lúc nào cũng có mặt với ta trong mỗi phút giây của sự sống. Mỗi khi ngồi xuống toạ cụ thì sự thăng bằng cơ thể là yếu tố đầu tiên mà ta tiếp xúc. Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta quen phóng tâm ý của mình ra thế giới chung quanh, bây giờ chuyển sự chú ý vào bên trong, cảm giác được sức nặng của bộ đầu trên đôi vai, cùng với những cử động tinh tế của các bắp thịt trong cơ thể, lúc nào cũng có mặt để giữ cho thân ta được thăng bằng, là một thay đổi lớn. Người hát xiệc ấy, cũng giống như một thiền giả, đem ý thức trở về với một tiến trình lúc nào cũng đang xảy ra trong ta, nhưng thông thường lại bị lãng quên. Quay trở về để ý thức được mình là một bước rất quan trọng, nếu ta thật sự muốn tìm hiểu và học hỏi về chính mình.

Và câu chuyện đức Phật kể cũng cho ta thấy tại sao chúng ta nên quan tâm về hạnh phúc của mình, trước khi phê bình hay trách móc về những việc làm của người khác. Hình ảnh đức Phật đưa ra trình bày rõ sự thật ấy: chúng ta không bao giờ có thể nào kiểm soát sự quân bình của người khác được. Và hơn thế nữa, cô gái chỉ có thể giữ được sự quân bình của mình, nếu người thầy, mà cô đứng trên vai, cũng vững vàng và tin cậy được. Nói một các khác, phương cách hay nhất để vị thầy giữ cho người học trò mình khỏi bị tai nạn là quay nhìn lại bên trong, và chú ý đến sự thăng bằng của chính ông. Và điều ấy cũng rất đúng với nhiều vấn đề khác trong cuộc đời của ta nữa.

Ví dụ mà đức Phật kể cũng có thể áp dụng đến những vấn đề khác như là ảnh hưởng của cha mẹ đối với con cái. Như chúng ta biết, những bậc cha mẹ có thể giảng thuyết huyên thuyên cho con mình nghe về thế nào là đúng hay sai, cái gì là nên làm và không nên làm, nên nói và không nên nói, nhưng không có gì ảnh hưởng đến sự phát triển tâm tánh của những đứa trẻ cho bằng sự sống và tấm gương của chính những bậc cha mẹ. Chỉ khi nào người cha hay mẹ biết giữ cho cảm xúc của mình được quân bình, có một đời sống đạo đức thăng bằng, thì người con mới có thể tập đứng vững vàng trên đôi vai của họ, và hiểu được những sự nhắc nhở ấy. Và việc ấy cũng có thể được áp dụng cho những mối quan hệ như là bác sĩ và bệnh nhân, thầy và trò, chánh trị gia và người dân, tác giả và người đọc... mà thật ra nó đúng cho hết tất cả bất cứ một mối tương quan nào trên cuộc đời này. Phẩm chất của một sự tương quan được sâu sắc và vững vàng hơn, khi mỗi bên biết tự săn sóc cho chính mình, và điều này lại rất quan trọng khi bên này cần nương tựa và tin cậy vào sự vững chãi của bên kia.

Sự sống tự chính nó là một hành động giữ thăng bằng. Mỗi chúng ta đang đi trên một thanh tre cao, cố gắng giữ thăng bằng giữa những cơn gió lay động, đong đưa của cuộc đời. Giữ cho mình được an toàn đã là một chuyện khó, đừng nói chi đến việc còn phải lo cho những ai đang đứng trên vai của mình. Chánh niệm là một phương tiện giúp ta thực hiện được việc ấy: quay lại nhìn vào bên trong, giữ thăng bằng, và an trú nơi một điểm trọng tâm tĩnh lặng làm gốc rễ quân bình cho tất cả. Phẩm chất của năng lượng chánh niệm trong giờ phút hiện tại - thanh tre mà chúng ta đang đứng - có thể là yên tĩnh, vững vàng, và bất động, lúc ấy, sự an toàn của ta và của những người nương tựa vào ta sẽ được vô cùng bảo đảm. Và ngược lại, thì cho dù ta có trách móc, phê bình hay chỉ trích kẻ khác bao nhiêu, nó cũng sẽ không khôi phục lại cho ta một sự quân bình nào hết.

Cũng có thể có người hiểu lầm và cho rằng sự thực tập này là ích kỷ. Nhưng nói như vậy là ta quên rằng đức Phật cũng có nhấn mạnh về sự liên hệ mật thiết giữa ta và người khác. Người thầy cố gắng giữ sự thăng bằng của mình là vì muốn bảo vệ cho người học trò của chính mình. Lúc đầu, ông ta đề nghị rằng mình sẽ lo cho sự thăng bằng của người học trò, đó là một biểu hiện của tình thương, nhưng tình thương ấy phải được soi sáng bằng tuệ giác. Cũng như một người đang bị lún sâu trong sa lầy thì làm sao có thể giúp được ai khác nữa. Anh ta phải tự mình thoát ra và đứng trên mặt đất vững chắc trước cái đã (đây cũng là một ví dụ khác trong tạng kinh Pali.) Khả năng giúp đở người khác của ta hoàn toàn tùy thuộc vào sự vững vàng và quân bình của chính mình. Cũng như khi ta đi phi cơ, người tiếp viên hàng không lúc nào cũng nhắc nhở ta rằng, trong trường hợp khẩn cấp, ta phải mang mặt nạ dưỡng khí vào cho mình trước rồi mới bắt đầu giúp cho kẻ khác.

Khi ta hộ trì cho chính ta là ta đang hộ trì cho người khác
Khi ta đang hộ trì cho người khác là ta đang hộ trì cho chính ta
Này các thầy, thế nào là trong khi hộ trì cho mình ta hộ trì người khác?
Bằng cách thực tập chánh niệm và làm cho nó được tăng trưởng
Và thế nào là trong khi hộ trì cho người khác là ta hộ trì cho mình?
Bằng cách nhẫn nhịn,bất hại và tình thương.
(Kinh Tương Ưng Bộ 47.19),

Bạn có nhận thấy cái ranh giới giữa mình và người khác biến mất không? Khi ta nhẫn nhịn và có tình thương đối với kẻ khác là ta đang ban rãi tâm từ đến chính mình. Thật vậy, giúp đở kẻ khác là một phương pháp nhiệm mầu nhất để săn sóc cho hạnh phúc của chính ta, cũng như khi ta gây hại cho kẻ khác là một cách gián tiếp gây hại cho chính mình. Theo giáo lý của đức Phật, thì mọi hành động của ta, mọi karma, đều dựa trên tác ý của mình, nó không chỉ ảnh hưởng đến thế giới "bên ngoài" mà còn tác động đến chính con người và tâm tánh của ta. Những gì ta nghĩ, ta nói, ta làm sẽ định hướng và làm thành con người của mình, và rồi ta lại tạo dựng và ảnh hưởng đến thế giới chung quanh, qua những phẩm chất ý thức và sự hiểu biết sâu sắc của chính ta. Thật ra, theo tôi hiểu bài kinh này, thì ta không cần thiết và cũng không thể nào nói được rằng, cái ranh giới giữa trong và ngoài nó bắt đầu ở nơi nào và chấm dứt ở nơi đâu.

 Như vậy thì đâu là một phương cách hay nhất để ta bảo vệ con em mình, chăm sóc cho vợ hay chồng mình, đóng góp cho cộng đồng chung quanh, và ban rãi tâm từ đến cuộc đời này? Quay lại nhìn vào bên trong, một cách cẩn trọng và thường xuyên, và giữ một thăng bằng. Tất cả đều tùy thuộc vào sự thực tập chánh niệm ấy của ta.

*------------------------*

Keep Your Balance

Andrew Olendzki

Tricycle Magazine, Summer 2006

Once in ancient India a bamboo acrobat set up his bamboo pole in the center of a village, climbed up the pole with great agility, and balanced carefully upon its tip. He then invited his young assistant to scamper up and stand on his shoulders, saying to her: “You look after my balance, my dear, and I’ll look after your balance. With us thus looking after one another and protecting one another, we’ll show off our craft, receive some payment, and safely climb down the bamboo pole.” “No, no, master; that will never do!” said the girl. “You must look after your own balance, and I will look after my balance. With each of us thus looking after ourselves and protecting ourselves, we’ll show off our craft, receive some payment, and safely climb down the bamboo pole.”

The Buddha tells this story in the Satipatthana-samyutta to illustrate the practice of mindfulness meditation, and the image of this perilous balancing act works on many levels to help understand what he was pointing to. The physical sense of balance is so immediate, so intimate, and so accessible in every moment of experience; it is often the first thing one gets in touch with when sitting down to meditate, and the story derives much of its strength from this fact. We are so used to projecting our attention out into the world around us, it is a noticeable shift when we face inward and feel the subtle swaying of the head on the shoulders, along with all the muscular microcompensations keeping our body centered in gravity. The acrobat, like the meditator, is bringing conscious awareness to a process that is always occurring but is generally overlooked, which is a vital first step to learning anything valuable about ourselves.

The story also vividly demonstrates why it is so important to attend to the quality of one’s own inner life before critiquing what others are doing. It’s just not possible to keep someone else’s balance, and it takes this graphic image to drive home such an obvious truth. Moreover, the acrobat’s assistant will only be able to maintain her own balance if the acrobat, upon whose shoulders she stands, is steady and reliable. In other words, the best way he can protect her from harm is to look inward and attend carefully to his own equilibrium. This is true of many things in life.

The analogy pertains to, for example, the impact a parent has on a child. As we all know, a parent can go on and on about what a child should or should not do, or say, or think, but nothing is going to influence a child’s developing personality more than the example actually set by the parent. Not until a mother or father keeps their own emotional and moral balance, will the child be able to learn how to steady herself upon their shoulders and understand their admonitions. The same applies to the doctor and patient, the teacher and student, the therapist and client, the politician and constituent, the author and reader—indeed to virtually every one of the relationships we form in our world. The quality of every relationship is enhanced by the care brought to it by each party, and this is especially important when one person depends directly upon and trusts the attentiveness of another.

Life itself is a balancing act. We are each of us perched upon a precarious pole, trying to stay centered in a swaying, breezy world. It is difficult enough staying safe ourselves, let alone trying to keep track of all the things stacked upon our shoulders. Mindfulness is a tool for looking inward, adjusting our balance, and staying focused on the still center point upon which everything else is poised. The quality of the present moment of awareness—that bamboo pole upon which we all hover—can be calm, stable, and focused, and when it is, our well-being and that of all those who depend upon us is well protected. When it is not, no amount of pointing to the doings of others can compensate or restore our balance.

One might misconstrue this teaching as selfish. But doing so would involve overlooking the subtle interdependence of self and other that the Buddha goes on to emphasize. The acrobat’s attention to his own equilibrium is motivated by his tender regard for the well-being of his beloved assistant. His initial suggestion that he will look after her balance is an expression of compassion, but it is not matched by an equal measure of wisdom. Just as a person mired in quicksand cannot help another until he has himself reached firm ground (to cite another analogy from the Pali texts), our ability to help others depends chiefly on keeping our own balance. As the flight attendants tell us each time we board a plane, one must don one’s own oxygen mask before helping others do so.

Looking after oneself, one looks after others.
Looking after others, one looks after oneself.
How does one look after others by looking after oneself?
By practicing mindfulness, developing it, and making it grow.
How does one look after oneself by looking after others?
By patience, non-harming, lovingkindness, and caring.
(Samyutta Nikaya 47.19)

Notice how the boundaries between self and other disappear. By showing kindness and taking care of others, one is being kind to oneself and is caring for oneself. Actually, helping others is the best way to attend to one’s own most basic welfare, just as harming others will invariably harm oneself. According to Buddhist thought, this is because all action, all karma, based as it is upon intention, effects not only the world “out there” but also one’s own dispositions and character. Everything we say and do and think shapes who we are, just as we go on to shape, through the quality of our awareness and the depth of our understanding, everything else in our world. In fact, as I understand this text, it may not be particularly useful—or even possible—to say where one leaves off and the other begins.

So what is the very best way to protect your child, care for your partner, contribute to your community, and express compassion for all the world? Look inward, carefully and often, and keep your balance. A lot depends upon it.

*------------------------*

Sách: BA MƯƠI NGÀY THIỀN QUÁN. Thiền sư Joseph Goldstein, Nguyễn Duy Nhiên dịch.

Sách: BA MƯƠI NGÀY THIỀN QUÁN
Thiền sư Joseph Goldstein, Nguyễn Duy Nhiên dịch.

Nguyên tác: The Experience of Insight, by Joseph Goldstein (1976)

Tải về bản PDF, song ngữ Việt-Anh:

=> http://budsas.net/sach/vn70.pdf

* MỤC LỤC

LỜI GIỚI THIỆU

Buổi tối thứ nhất - Lời dạy mở đầu
Buổi tối thứ hai - Bát chánh đạo
Buổi sáng thứ ba - Bài thực tập: Cảm thọ
Buổi tối thứ tư - Sự chú ý đơn thuần
Buổi sáng thứ năm - Bài thực tập: Tư tưởng
Buổi tối thứ năm - Khái niệm và thực tại
Buổi sáng thứ sáu - Bài thực tập: Đối tượng của cảm giác
Buổi tối thứ bảy - Những mẩu chuyện
Buổi sáng thứ tám - Bài thực tập: Tác ý
Buổi sáng thứ chín - Bài thực tập: Ăn trong chánh niệm
Buổi tối thứ chín - Năm triền cái
Buổi sáng thứ mười - Bài thực tập: Quán tâm thức
Buổi tối thứ mười - Dũng sĩ
Buổi sáng thứ mười một - Trò chơi định tâm
Buổi tối thứ mười hai - Ba trụ pháp: Ba-la-mật
Buổi tối thứ mười ba - Sự tương đồng
Buổi tối thứ mười bốn - Tứ diệu đế
Buổi tối thứ mười lăm- Sự cương quyết nửa vời
Buổi tối thứ mười sáu - Nghiệp báo
Buổi tối thứ mười bảy - Bài thực tập: Hôn trầm
Buổi tối thứ mười tám - Sự trong sạch và hạnh phúc
Buổi tối thứ mười chín - Tín ngưỡng
Buổi tối thứ hai mươi mốt - Thập nhị nhân duyên
Buổi tối thứ hai mươi hai - Cái chết và lòng từ bi
Buổi tối thứ hai mươi lăm - Đạo
Buổi tối thứ hai mươi sáu - Thất giác chi
Buổi tối thứ hai mươi chín - Con đường của Phật
Buổi sáng thứ ba mươi - Kết thúc

-------------------

Sách: KINH NGHIỆM THIỀN QUÁN. Thiền sư Joseph Goldstein, Nguyễn Duy Nhiên dịch.

KINH NGHIỆM THIỀN QUÁN
Thiền sư Joseph Goldstein, Nguyễn Duy Nhiên dịch.

Nguyên tác: Insight Meditation, The Practice of Freedom, by Joseph Goldstein (1993)

Tải về bản PDF, song ngữ Việt-Anh:

=> http://budsas.net/sach/vn69.pdf

* MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU

I. CON ĐƯỜNG TU TẬP
1.1. Phật Pháp - Dharma
1.2. Nỗi sợ giác ngộ
1.3. Trí thông minh và sự tiến bộ
1.4. Một mùi vị duy nhất
1.5. Tứ diệu đế
1.6. Bảng chỉ đường
1.7. Tha lực hay sự giúp đỡ
1.8. Vai trò của một vị thầy
1.9. Tứ như ý túc

II. PHƯƠNG PHÁP TU TẬP
2.1. Mục tiêu, sự tinh tấn và buông xả
2.2. Tu tâm
2.3. Phương pháp thiền tập
2.4. Pháp lý Nintendo
2.5. Chấp nhận
2.6. Không thấy được khổ đau là khổ đau
2.7. Tiếp xúc với cái đau
2.8. Sự tiến triển trong thiền tập
2.9. Tính tự nhiên và sự tu tập
2.10. Trở về quê xưa
2.11. Năng lượng
2.12. Tuệ giác

III. GIẢI THOÁT TÂM THỨC
3.1. Những trở ngại: Một tấm vải bẩn
3.2. Tư tưởng
3.3. Quan điểm và ý kiến
3.4. Lời phán xét thứ 500
3.5. Tính tự phụ và tâm so sánh
3.6. Giải thoát những cảm xúc
3.7. Cảm xúc nô lệ, cảm xúc giải thoát
3.8. Dùng cây dù của bạn
3.9. Sợ
3.10. Cám ơn sự nhàm chán
3.11. Tự ti
3.12. Tội lỗi
3.13. Ganh tỵ
3.14. Ham muốn

IV. TÂM LÝ HỌC VÀ PHẬT PHÁP
4.1. Cái tôi và bản ngã
4.2. Cá tính và sự chuyển hóa
4.3. Khoa tâm lý trị liệu và thiền tập
4.4. Tâm thiền giả

V. VÔ NGÃ
5.1. Chòm sao Vua
5.2. Sự chào đời của ngã
5.3. Không dù, không mặt đất
5.4. Trở về số không
5.5. Niềm vui sướng và sự vắng lặng

VI. NGHIỆP QUẢ
6.1. Ánh sáng của thế giới
6.2. Nghiệp quả tất nhiên
6.3. Nghiệp quả tinh tế
6.4. Si mê, gốc rễ của khổ đau
6.5. Chánh niệm, gốc rễ của hạnh phúc
6.6. Nghiệp báo và vô ngã
6.7. Loài thú

VII. THỰC TẬP TRONG ĐỜI SỐNG HẰNG NGÀY
7.1. An trú trong hiện tại
7.2. Tình thương và hiểu biết
7.3. Tâm từ
7.4. Tâm bi
7.5. Nghệ thuật truyền thông
7.6. Chia sẻ Phật pháp
7.7. Mối tương quan với cha mẹ
7.8. Chánh mạng
7.9. Học văn tự
7.10. Tính khôi hài
7.11. Đối diện với cái chết
7.12. Thiền quán Vipassana và sự chết
7.13. Tâm từ và cái chết
7.14. Vì lợi ích của tất cả

----------------

Vì sao tôi theo đạo Phật?

Vào năm 1999, trên một diễn đàn Phật giáo quốc tế, người chủ diễn đàn là ông Lee Yu Ban – một Phật tử Malaysia – đề nghị các thành viên đóng góp vài dòng về lý do tại sao mình chọn theo đạo Phật. Sau đó, ông tổng hợp lại, đưa vào trang web của ông với tựa đề “Finding the Way” (Tìm thấy Con đường). Tôi giới thiệu đến Sư Thiện Minh và Sư rất thích các bài viết đóng góp đó. Sư dịch sang tiếng Việt và xuất bản tập sách với tựa đề “Tại sao tôi theo Phật giáo” và gửi đến tôi một bản vi tính. Mãi đến nay tôi mới có dịp đọc và hiệu đính lại, dựa theo bản tiếng Anh.

Xin trân trọng giới thiệu đến các anh chị bạn đạo. Có thể đọc toàn bộ tập sách tại:

=> https://tinyurl.com/2p9h9wsc  

– Bình Anson

Perth, tháng 9-2018.

*

VÌ SAO TÔI THEO ÐẠO PHẬT?

Tỳ-khưu Thiện Minh dịch, Bình Anson hiệu đính (2018)

(1) TÔI VẪN TIẾP TỤC CUỘC HÀNH TRÌNH TÂM LINH. Ang Siew Mun, Malaysia.
(2) MỘT KINH NGHIỆM Á ĐÔNG. Bernadette, Hoa Kỳ.
(3) TÔI ĐÃ ĐẾN VỚI PHẬT GIÁO THERAVADA NHƯ THẾ NÀO? Binh Anson, Australia.
(4) TÔI BIẾT TẤT CẢ CHỈ LÀ VÔ THƯỜNG MÀ THÔI. Greg Bester, Canada.
(5) TỪ XA TỚI GẦN. Jerry Douglas, Hoa Kỳ.
(6) MỘT CUỘC TÌM KIẾM LÂU DÀI. Jim Anderson, Canada.
(7) CHỈ CẦN NHÌN LẠI CHÍNH MÌNH. Joy Russell, Hoa Kỳ.
(8) TỪ ĐẦU ÓC ĐẾN TRÁI TIM. Lee Yu Ban, Malaysia.
(9) NHÔ RA TỪ BÓNG TỐI. Mary Duggan, Hoa Kỳ.
(10) CUỘC SỐNG NHỎ BÉ TRONG VŨ TRỤ BAO LA. Michael G. Symonds, Hoa Kỳ.
(11) VÌ SAO TÔI THEO ÐẠO PHẬT? Nghệ sĩ Bạch Tuyết, Việt Nam.

Có thể đọc toàn bộ tập sách tại:
=> https://tinyurl.com/2p9h9wsc

* * *

LÀM CHA MẸ LÀ MỘT SỰ TU TẬP. Jon Kabat-Zinn, Nguyễn Duy Nhiên dịch Việt

LÀM CHA MẸ LÀ MỘT SỰ TU TẬP
Jon Kabat-Zinn, Nguyễn Duy Nhiên dịch Việt

Tôi bắt đầu học thiền vào năm mình được hai mươi mấy tuổi. Những ngày ấy tôi có nhiều thời giờ, tôi có thể tham dự đều đặn những khoá tu thiền kéo dài mười ngày hoặc hai tuần. Trong những khóa tu này, mỗi ngày các thiền sinh chỉ biết lo ngồi thiền và đi kinh hành trong chánh niệm, xen vào bằng những buổi ăn chay, hoàn toàn trong thinh lặng. Chúng tôi được hướng dẫn bởi những vị thiền sư nhiều kinh nghiệm, mỗi tối các ngài ban cho những bài pháp thoại, giúp thiền sinh đào sâu và mở rộng thêm sự tu tập của mình. Và thỉnh thoảng các vị ấy cũng gặp gỡ riêng mỗi người để xem sự tu tập của chúng tôi tiến triển ra sao.

Tôi rất yêu thích những khóa tu này, vì nó giúp tôi gác lại hết những việc khác trong đời sống, đi đến một nơi tươi mát và thanh tịnh ngoài miền quê, được chăm sóc, và sống một cuộc đời vô cùng giản dị và trầm lặng. Nơi đây chương trình chính của tôi chỉ có tu tập, tu tập và tu tập.

Nhưng bạn đừng nghĩ rằng nó là dễ. Thường thì tôi phải chịu đựng nhiều cơn đau ở thân vì phải ngồi yên trong nhiều giờ, và không gì có thể so sánh được với cái đau tinh thần mà đôi khi khởi lên những lúc tâm và thân mình trở nên yên lặng và ít bận rộn.

Khi chúng tôi quyết định có con, tôi biết rằng mình phải gác chuyện đi tu tập lại, ít nhất là trong một thời gian. Tôi tự dặn lòng, tôi lúc nào cũng có thể trở lại khung cảnh thanh tịnh tu học ấy, khi con tôi trưởng thành đủ để không cần đến mình nữa. Hình ảnh một ông già trở về với đời sống tu viện bao giờ cũng mang một nét rất thơ mộng. Viễn tượng là mình sẽ từ giã những khóa tu, hay ít nhất là cũng sẽ phải bớt lại nhiều, không làm tôi phiền muộn gì mấy, mặc dù tôi rất yêu quý chúng. Tôi quyết định rằng mình có thể xem việc có con như là một khóa tu thiền vậy, mà thật ra thì nó có đủ hết những yếu tố của một khóa tu, trừ ra sự thinh lặng và giản dị.

Đối với tôi thì như thế này: Ta có thể xem mỗi đứa bé như là một em bé Phật hay là một thiền sư, một vị thầy chánh niệm dạy riêng cho mình. Vị thầy ấy xuất hiện vào cuộc đời ta, mà sự hiện diện và hành động của ngài bảo đảm sẽ thách thức cũng như thử thách hết mọi niềm tin và giới hạn của ta, mang lại những cơ hội giúp ta thấy được những vướng mắc của mình để buông bỏ. Mỗi đứa bé sẽ ban cho ta một khóa tu kéo dài ít nhất là mười-tám năm, mà không thể nào bỏ về ngang được. Chương trình của khóa tu thì rất là nghiêm khắc và luôn luôn đòi hỏi ở ta một thái độ hy sinh và từ ái. Cuộc đời của tôi trước khi có con thì chỉ cần lo cho những nhu cầu và ước muốn cá nhân của mình, hoàn toàn bình thường đối với một thanh niên. Trở thành bậc cha mẹ rõ ràng là một thay đổi lớn lao nhất trong cuộc đời tôi cho đến ngày hôm nay. Làm cho tròn bổn phận làm cha mẹ của mình đòi hỏi một cái thấy sáng suốt nhất, biết để cho sự việc như-là, cũng như một sự buông bỏ lớn lao nhất mà tôi chưa từng bao giờ bị thử thách.

Ví dụ, những đứa bé lúc nào cũng cần và đòi hỏi sự chăm sóc của ta. Những nhu cầu của chúng phải được thoả mản theo đúng chương trình của chúng, không phải của ta và mỗi ngày, chứ không phải chỉ khi nào ta cảm thấy thích. Quan trọng hơn hết, những đứa bé và trẻ thơ rất cần sự có mặt trọn vẹn của ta để có thể phát triển và lớn lên mạnh mẽ. Chúng cần sự bồng ẵm, càng nhiều càng tốt, ru hát, đùa giỡn, vỗ về của ta, đôi khi trong những đêm khuya khoắt hoặc sáng sớm, khi ta cảm thấy mệt nhoài, kiệt sức, chỉ muốn ngả lưng xuống giường, hoặc khi ta có những bổn phận, công việc gấp rút và quan trọng khác cần đến sự chú ý của mình. Những nhu cầu sâu xa và luôn thay đổi của đứa bé là những cơ hội tuyệt vời để cho bậc cha mẹ tập có mặt trọn vẹn trong chánh niệm, thay vì hoạt động như một người máy. Tôi cảm thấy rằng, làm cha mẹ là một cơ hội tuyệt vời để tu tập chánh niệm thâm sâu, nếu tôi có thể cho phép gia đình và con cái tôi trở thành những vị thầy của mình, cũng như biết học hỏi và lắng nghe cẩn thận những bài học của cuộc sống, mà chúng sẽ đến rất nhanh và rất mãnh liệt.

Cũng như những khoá tu nhiều ngày, ta sẽ có những thời gian thoải mái và những thời gian khó khăn, những giây phút kỳ diệu và những giây phút đớn đau. Cuối cùng, cái nguyên lý xem đời sống làm cha mẹ như một khóa tu, và tôn trọng những đứa bé và hoàn cảnh gia đình như là vị thầy của mình, đã tự chứng minh được giá trị cũng như địa vị của nó, hết lần này đến lần khác. Làm cha mẹ là một công việc rất là cực nhọc. Ngày xưa, đó là một công việc đủ cho mười người làm, mà thường thì chỉ có hai người, hoặc nhiều khi chỉ có một, để cáng đáng mà thôi, và không có sách vở nào kèm theo với đứa bé để hướng dẫn ta cách săn sóc hết. Đây là một công việc khó nhất trên trái đất này để ta có thể làm cho đúng, cho hay. Mà phần nhiều thì ta cũng không biết mình có làm đúng không, hoặc làm đúng, làm hay có nghĩa là thế nào! Và chúng ta cũng không có một ai được chuẩn bị trước hoặc huấn luyện để làm cha mẹ hết, chỉ có sự tự học trong khi thực hành, khi phải đối diện với chuyện này chuyện kia xảy ra.

Ban đầu thì chúng ta cũng còn có được một vài cơ hội quý báu để tạm nghỉ ngơi trong chốc lát. Nhưng rồi công việc sẽ đòi hỏi sự đối phó thường xuyên của ta. Những đứa bé lúc nào cũng thử thách mức giới hạn của ta, để học hỏi, tìm hiểu thế giới chung quanh cũng như về chính nó. Và còn thêm nữa, khi những đứa bé phát triển và tăng trưởng, chúng sẽ thay đổi. Khi ta vừa tìm ra phương cách tốt đẹp để đối phó với một hoàn cảnh nào đó, thì chúng cũng đã thay đổi, chuyển sang một trường hợp mới, mà ta chưa từng gặp bao giờ. Vì vậy, ta lúc nào cũng phải giữ chánh niệm và có mặt, để tránh khỏi bám víu vào một quan điểm mà đã không còn thích hợp nữa. Và dĩ nhiên, không có một quy tắc hoặc công thức đơn giản nào là duy nhất để xử sự cho “đúng” trong thế giới làm cha mẹ. Nó có nghĩa là ta lúc nào cũng phải đối diện với những hoàn cảnh thử thách và hoàn toàn mới lạ, và cùng một lúc, ta cũng sẽ đối diện với những việc làm lập đi lập lại hết lần này sang lần khác.

Công việc làm cha mẹ sẽ còn gặp nhiều thử thách hơn nữa, khi những đứa bé trưởng thành và phát triển ý kiến cũng như ý muốn riêng của chúng. Chăm sóc cho những nhu cầu của một đứa bé thơ là một chuyện, rất là đơn giản, nhất là khi chúng chưa biết nói và thật dễ thương, đáng yêu. Còn đối phó với những đứa trẻ lớn hơn một chút, không còn mấy dễ thương và đáng yêu, là một chuyện khác hẳn. Trong trường hợp này ta phải biết nhìn cho rõ và đáp ứng bằng một sự thông minh, vì dầu sao đi nữa ta cũng là người lớn, và lúc nào cũng sẽ có một sự va chạm giữa hai ý muốn, chúng có thể tranh luận loanh quanh, chọc ghẹo nhau, đánh lộn, chống đối, cãi lời, đối phó với những hoàn cảnh cần sự hướng dẫn của ta, mặc dù có thể chúng sẽ không thèm nghe theo. Nói tóm lại, nó cần một sự đối phó thường xuyên mà ta sẽ không còn thì giờ nào cho chính mình nữa. Những trường hợp mà ta cảm thấy sự điềm tĩnh cũng như sáng suốt của mình bị thử thách, và những khi ta bị “đảo lộn” thì nhiều vô số. Những đứa con sẽ nhìn thấy hết tất cả những gì là của ta, từ sát bên trong và rất cận kề, như là những nhược điểm, cách cư xử, lỗi lầm, mâu thuẫn và những thất bại của ta.

Nhưng những khó khăn ấy không phải là chướng ngại cho việc làm cha mẹ hoặc sự tu tập chánh niệm của ta. Chúng chính là sự tu tập chánh niệm, nếu ta ý thức được điều ấy. Bằng không, đời sống làm cha mẹ có thể trở nên một gánh nặng mệt mỏi, và vì thiếu sức mạnh và mục tiêu rõ rệt, ta có thể không thấy được và tôn trọng những cái hay cái đẹp trong con cái mình cũng như là trong ta. Những đứa trẻ có thể dễ bị thương tích và mất đi tuổi thơ, nếu nhu cầu và tâm hồn đáng yêu của chúng bị liên tục chối bỏ và không được biết đến.

Rõ ràng là khi bấy nhiêu năng lượng của ta tuông ra bên ngoài, chắc chắn phải có một nguồn năng lượng nào đó thỉnh thoảng đổ vào bên trong, thì mới có thể nuôi dưỡng và làm hồi sinh lại những bậc cha mẹ. Nếu không thì quá trình ấy sẽ không thể nào duy trì lâu dài được. Nhưng nguồn năng lượng ấy phát xuất từ đâu? Tôi nghĩ nó đến từ hai nơi: nhờ sự giúp đở ở bên ngoài, từ người thân, bạn bè, nhà giữ trẻ và thỉnh thoảng, từ làm những việc mà mình ưa thích; và nguồn năng lượng từ bên trong, mà ta có thể có được nhờ thực hành thiền tập, nếu ta có thể bỏ ra chút thì giờ trong cuộc sống để giữ thanh tĩnh, để có mặt, để ngồi lại, hoặc tập yoga, để tự nuôi dưỡng mình.

Tôi ngồi thiền vào mỗi sáng sớm, vì đây là thời gian mà cả nhà rất yên tĩnh và tôi không bị ai quấy rầy, và cũng vì nếu tôi không ngồi thiền lúc ấy, thì có thể tôi sẽ vì quá bận rộn hoặc mệt mỏi mà sẽ rồi không muốn ngồi nữa. Tôi cũng còn khám phá ra rằng, ngồi thiền vào buổi sáng sớm sẽ quyết định cho phẩm chất của trọn ngày. Nó sẽ là một sự nhắc nhở cũng như một xác nhận cho những gì là thật sự quan trọng trong đời sống, và nó sắp đặt cho chánh niệm có thể lan rộng sang những lãnh vực khác trong ngày.

Nhưng khi chúng ta có con nhỏ trong nhà thì buổi sáng sớm cũng chỉ như mọi thời gian khác mà thôi. Ta không thể cố chấp vào bất cứ một chuyện gì, vì việc nào mà ta muốn làm, dù đã sắp đặt chu đáo đến mấy, cũng sẽ bị gián đoạn và đôi khi còn phải hoàn toàn bị bỏ dỡ. Những đứa con nhỏ của tôi ngủ rất ít. Dường như lúc nào nó cũng thức rất khuya và lại dậy thật sớm, nhất là nếu mà hôm ấy tôi quyết định sẽ ngồi thiền. Hình như là chúng rình xem nếu tôi dậy thì chúng cũng sẽ thức dậy theo. Có ngày tôi phải thức dậy vào 4 giờ sáng mới có thể yên ổn ngồi thiền hoặc tập yoga. Có những hôm tôi quá mệt mỏi, bỏ hết, và thấy rằng chỉ có giấc ngủ mới là quan trọng hơn cả. Và cũng có khi tôi ngồi thiền với đứa con trong lòng mình, và để cho chúng quyết định tôi sẽ được ngồi bao lâu. Chúng nó rất thích được quấn mình trong chiếc mền ngồi thiền, chỉ có cái đầu nhỏ lú ra, nhiều khi chúng ngồi yên rất lâu, trong khi tôi theo dõi hơi thở ra vào, không phải của riêng tôi, mà là của cả hai đứa.

Ngày ấy tôi tin rằng, và bây giờ cũng thế, sự chánh niệm về thân và hơi thở của tôi, và sự xúc chạm trong khi ôm đứa con trong lòng, giúp nó cảm nhận được sự an ổn, cũng như khám phá được sự tĩnh lặng và một cảm giác được chấp nhận. Và sự thanh thản của chúng, chắc chắn là trong sạch và chân thật hơn tôi nhiều, vì tâm chúng chưa bị bận rộn bởi những ý nghĩ, lo lắng của người lớn, giúp tôi trở nên an ổn hơn, thanh thản hơn và có mặt hơn. Khi chúng lớn hơn một chút, tôi có thể tập yoga trong khi chúng cởi trên lưng, leo lên vai hoặc đu trên tay tôi. Có khi đùa giỡn trên sàn nhà, chúng tôi lại tình cờ khám phá ra thêm những tư thế yoga mới, cho cả hai cùng tập. Sự đùa giỡn thực tập không ngôn từ và trong chánh niệm nầy là một nguồn vui và hạnh phúc lớn cho tôi, một người cha, và là một mối liên hệ sâu sắc mà chúng tôi cùng chia sẻ.

Khi những đứa con của mình càng lớn bao nhiêu, chúng ta lại càng quên đi rằng chúng là những vị thiền sư bấy nhiêu. Sự thực tập giữ chánh niệm, không phản ứng và thấy rõ phản ứng của mình, sẽ càng lúc càng trở nên khó khăn hơn, khi ta dần dà mất đi tiếng nói của mình trong cuộc đời của chúng. Những thói quen, tập quán xa xưa lại bừng sống dậy thật mạnh mẽ, trước khi tôi kịp có ý thức về chúng. Kiểu mẫu về một người đàn ông trong gia đình, về thẩm quyền, làm sao thể hiện được quyền hành của mình, hạnh phúc của tôi trong gia đình ra sao, những mối tương quan giữa mọi người của mọi lứa tuổi và nhu cầu của họ… Mỗi ngày là một sự thử thách mới.

Có lúc tôi cảm thấy mình bị tràn ngập, nhưng cũng có lúc rất là cô đơn. Chúng ta cảm thấy có một hố sâu càng lúc càng mở rộng. Dẫu biết rằng sự cách biệt ấy là cần thiết cho sự trưởng thành và khám phá của đứa trẻ, dầu biết rằng sự kiện ấy là lành mạnh, nhưng ta vẫn cảm thấy đau đớn. Đôi khi tôi quên rằng mình là người lớn và hành động như một đứa con nít. Mấy đứa con của tôi đã nhắc nhở và đánh thức tôi dậy rất nhanh, những khi chánh niệm mình bị lơ là.

Làm cha mẹ và đời sống gia đình là một môi trường tuyệt vời cho sự thực tập chánh niệm. Nhưng nó không phải dành cho những người yếu đuối, ích kỷ, lười biếng hoặc mơ mộng không thực tế. Làm cha mẹ là một tấm gương bắt ta phải tự soi lấy chính mình. Nếu bạn có thể học được từ những gì mình thấy, bạn sẽ có một cơ hội rất tốt để tiến triển.

---------------------------------------

PARENTING AS PRACTICE
Jon Kabat-Zinn

I took up meditating when I was in my early twenties. In those days, I had some flexibility in terms of my time, and was able to periodically attend meditation retreats lasting ten days or two weeks. These retreats were designed so that the participants could devote each day from early morning to late at night solely to mindful sitting and walking, with a few hearty vegetarian meals thrown in, all in silence. We were supported in this inner work by excellent meditation teachers, who would give inspiring talks in the evening to help us deepen and broaden our practice, and who would see us every so often for individual interviews to check on how things were going.

I loved these retreats because they enabled me to put everything else in my life on hold, go off someplace pleasant and peaceful in the countryside, get taken care of, and live an extremely simplified contemplative life, where the only real agenda was to practice, practice, practice.

Not that it was easy, mind you. There was often a lot of physical pain just from sitting still for that many hours, and that was nothing compared to the emotional pain which would sometimes surface as the mind and body became more still and less busy.

When my wife and I decided to have children, I knew that I would have to give up the retreats, at least for some time. I said to myself that I could always return to the contemplative setting when my children had grown up enough not to need me around all the time. There was a certain romantic touch to the fantasy of returning to the monastic life as an old man. The prospect of giving up these retreats, or at least cutting back on them a lot, didn’t bother me too much because, much as I valued them, I had decided that there was a way to look at having children as a meditation retreat in its own right—one that would have most of the important features of those I was giving up, except for the quiet and the simplicity.

This was how I saw it: You could look at each baby as a little Buddha or Zen master, your own private mindfulness teacher, parachuted into your life, whose presence and actions were guaranteed to push every button and challenge every belief and limit you had, giving you continual opportunities to see where you were attached to something and to let go of it. For each child, it would be at least an eighteen-year retreat, with virtually no time off for good behavior. The retreat schedule would be relentless and demand continual acts of selflessness and loving kindness. My life, which up to that time basically consisted of looking after my own personal needs and desires, perfectly normal for a young single person, was about to change profoundly. Becoming a parent clearly was going to be the biggest transformation of my adult life so far. To do it well would demand the greatest clarity of view and the greatest letting go and letting be I had ever been challenged with.

For one, babies invite and require attending to constantly. Their needs must be met on their schedule, not yours, and every day, not just when you feel like it. Most importantly, babies and children require your full presence as a being in order to thrive and grow. They need to be held, the more the better, walked with, sung to, rocked, played with, comforted, sometimes nurtured late at night or early in the morning when you are feeling depleted, exhausted, and only want to sleep, or when you have pressing obligations and responsibilities elsewhere. The deep and constantly changing needs of children are all perfect opportunities for parents to be fully present rather than to operate in the automatic pilot mode, to relate consciously rather than mechanically, to sense the being in each child and let his or her vibrancy, vitality, and purity call forth our own. I felt that parenting was nothing short of a perfect opportunity to deepen mindfulness, if I could let the children and the family become my teachers, and remember to recognize and listen carefully to the lessons in living which would be coming fast and furiously.

Like any long retreat, there have been easy periods and harder periods, wonderful moments and deeply painful ones. Through it all, the principle of looking at it as a meditation retreat and honoring the children and the family situation as my teachers has proven its primacy and value time and time
again. Parenting is a high pressure job situation. In the early years, it feels like a full-time job for about ten people, and usually there are only two, or even one, to do it all, and no manual which comes with the babies telling you how to proceed. It is the hardest job in the world to do well, and most of the time you don’t even know whether you are doing well, or even what that means. And we get virtually no preparation or training for parenting, only on-the-job, moment-to-moment training as things unfold.

At the beginning, there are precious few opportunities for respite. The job calls for you to be continually engaged. And the children are always pushing your limits to find out about the world and about who they are. What’s more, as they grow and develop, they change. No sooner have you figured out how to relate well to one situation than they grow out of that and into something you’ve never seen before. You have to be continually mindful and present so that you aren’t lingering with a view of things that no longer applies. And, of course, there are no stock answers or simple formulas for how to do things “right” in the world of parenting. This means you are unavoidably in creative and challenging situations almost all the time, and at the same time, faced with a lot of repetitive tasks which you do over and over, again and again and again.

And it gets more challenging as the children grow older and develop their own ideas and strong wills. It’s one thing to look after the needs of babies, which are very simple, after all, especially before they can talk and when they are at their absolute cutest and most adorable. It’s quite another to see clearly and to respond effectively and with some modicum of wisdom and balance (after all, you are the adult) when there is a continual clash of wills with older children, who are not always so cute and cuddly, who can argue circles around you, tease each other mercilessly, fight, rebel, refuse to listen, get into social situations in which they need your guidance and clarity but may not be open to it; in short, whose needs require a constant energy output that leaves you little time for yourself. The list of situations in which your equanimity and clarity will be sorely challenged and you will find yourself “losing it” is endless. There is simply no escape, no hiding, no dissimilation that will serve either them or you. Your children will see it all from the inside and up close: your foibles, idiosyncrasies, warts and pimples, your shortcomings, your inconsistencies, and your failures.

These trials are not impediments to either parenting or mindfulness practice. They are the practice, if you can remember to see it this way. Otherwise, your life as a parent can become one very long and unsatisfying burden, in which your lack of strength and clarity of purpose may lead to forgetting to honor or even to see the inner goodness of your children and yourself. Children can easily become wounded and diminished from a childhood which consistently fails to adequately honor their needs and their inner beauty. Wounding will just create more problems for them and for the family, problems with self-confidence and self-esteem, with communication and competencies, problems that don’t disappear on their own as the children grow older but usually amplify. And as parents, we may not be open enough to perceive the signs of this diminishment or wounding and then be able to act to heal it because it may have come in some measure through our own hands or through our own lack of awareness. Also, it may be subtle, easily denied, or attributable to other causes, thus freeing us in our own minds from a responsibility which may be truly ours to assume.

It is obvious that, with all that energy going outward, there has to be some source of energy coming in which nurtures and revitalizes the parents from time to time, or the process itself will not be sustainable for long. Where might this energy come from? I can think of only two possible sources:
outside support from your partner, other family members, friends, baby- sitters, and so on and from doing other things you love, at least occasionally; and inner support, which you could get from formal meditation practice if you can make even a little time in your life for stillness, for just being, for just sitting, or for doing a little yoga, for nourishing yourself in ways that you need to be nourished.

I meditate early in the morning because there is no other time when things are quiet in the house and nobody is demanding my attention, and also because, what with work and other obligations, if I don’t do it then, I may be too tired or too busy to get to it later. I also find that practicing in the early morning sets the tone for the entire day. It is both a reminder and an affirmation of what is important, and it sets the stage for mindfulness to spill out naturally into other aspects of the day.

But when we had babies in the house, even the morning time was up for grabs. You couldn’t be too attached to anything because everything you set out to do, even if you arranged it very carefully, was always getting interrupted or completely thwarted. Our babies slept very little. They always seemed to be up late and to wake up early, especially if I was meditating. They seemed to sense when I was up and would wake up too. Some days I would have to push my time for myself back to 4:00 A.M. to get any sitting or yoga in. At other times I was just too exhausted to care, and figured the sleep was more important anyway. And sometimes I would just sit with the baby on my lap, and let him or her decide how long it would last. They loved being wrapped up in the meditation blanket, with only their heads sticking out, and frequently would stay still for extended periods, while I followed not my breathing but our breathing.

I felt strongly in those days, and still do, that an awareness of my body and my breath and of our close contact as I held them while we sat helped my babies to sense calmness and explore stillness and feelings of acceptance. And their inner relaxation, which was much greater and purer than mine because their minds were not filled with adult thoughts and worries, helped me to be more calm and relaxed and present. When they were toddlers, I would do yoga with them climbing up, riding on, or hanging from my body. In playing around on the floor, we would spontaneously discover new yoga postures for two bodies, things that we could do together. A mostly non- verbal, mindful, and respectful body-play of this sort was a source of tremendous fun and joy for me as a father and a deep source of connectedness that we all shared in.

The older children get, the harder it is to remember that they are still live- in Zen masters. The challenges to be mindful and non-reactive, and to look clearly at my reactions and overreactions and to own when I am off seem to get greater as I gradually have less and less direct say in their lives. Old tapes from my own upbringing seem to surface with the volume on full blast before I know what is happening. Archetypal male stuff, about my role in the family, legitimate and illegitimate authority and how to assert my power, how comfortable I feel in the house, interpersonal relationships among people of very different ages and stages and their oft-competing needs. Each day is a new challenge. Often it feels overwhelming, and sometimes quite lonely. You sense widening gulfs, and recognize the importance of distance for healthy psychic development and exploration; but the moving apart, healthy as it may be, also hurts. Sometimes I forget what it means to be an adult myself and get stuck in infantile behaviors. The kids quickly straighten me out and wake me up again if my own mindfulness is not up to the task at that moment.

Parenting and family life can be a perfect field for mindfulness practice, but it’s not for the weak-hearted, the selfish or lazy, or the hopelessly romantic. Parenting is a mirror that forces you to look at yourself. If you can learn from what you observe, you just may have a chance to keep growing yourself.

-----------

HÃY TẬN DỤNG THỜI GIAN SỐNG MỖI NGÀY - Ni sư Ayya Khema

HÃY TẬN DỤNG THỜI GIAN SỐNG MỖI NGÀY
Ni sư AYYA KHEMA
Diệu Liên Lý Thu Linh dịch

Giờ đã đến lúc trở về nhà sau khóa thiền. Để có thể mang theo nhiều lợi lạc nhất, chúng ta cần biết cách tổ chức cuộc sống hằng ngày của mình. Nếu ta trở về và cũng hành xử giống như trước đây, thì chỉ sau một tuần ta sẽ quên hết mọi thứ. Và khi đến với một khóa thiền khác trong tương lai, ta lại phải bắt đầu mọi thứ trở lại.

Làm sao ta biết mình còn bao nhiêu thời gian trong cuộc sống này. Đây là cuộc sống duy nhất mà ta có trách nhiệm. Ở đây ta còn có thể quyết định ngày nay làm gì. Tương lai không hiện hữu. Nói rằng, “Tôi sẽ hành thiền ‘ngày mai”, là dại khờ. Không có ngày mai, chỉ có giây phút này. Khi cuộc sống kế tiếp đến, nó là cuộc sống này; thực ra đây là cuộc sống kế tiếp của ta. Có rất nhiều duyên cớ để không hành thiền hôm nay: Thời tiết, con cái, chồng, vợ, kinh tế, thực phẩm, đủ mọi thứ chuyện trên đời. Tuy nhiên, điều gì là tối ưu, là quyết định của riêng ta.

Nếu tương lai không hiện hữu và quá khứ đã hoàn toàn qua đi, thì ta còn lại gì? Một giây phút thoáng qua, như giây phút này đây. Ta chưa nói dứt câu, nó đã qua đi rồi. Nhưng nếu biết sử dụng từng giây phút một cách khôn ngoan, dần dần ta có thể có từng giây phút tỉnh thức, và kết quả là tuệ sâu lắng.

Buổi sáng thức dậy, việc đầu tiên ta cần làm là quyết tâm giữ chánh niệm. Có ý thức khi mở mắt, là bắt đầu một ngày, là bắt đầu chánh niệm. Nếu mở mắt trước khi có ý thức về hành động này, ta có thể nhắm mắt lại và bắt đầu lại. Từ hành động nhỏ đó, ta sẽ hiểu chánh niệm là gì; sau đó hãy để tâm tràn ngập hàm ân vì được có thêm một ngày trọn vẹn, cho một mục đích duy nhất. Không phải là để nấu một bữa ăn ngon hơn, không phải để mua sắm thứ này thứ nọ, mà là để tiến gần hơn đến Niết-bàn. Ta cần phải có đủ trí tuệ để biết làm thế nào đạt được mục đích đó. Đức Phật đã thuyết giảng điều này bao lần, nhưng dường như ta không nghe thấy, không hoàn toàn tiếp nhận những lời giáo huấn của Ngài. Nên ta cần phải nghe chúng nhiều lần.

Lòng biết ơn mang đến cho tâm trạng thái cởi mở, hoan hỷ về việc “Tôi sẽ làm gì với ngày hôm nay?”. Việc đầu tiên phải là ngồi xuống hành thiền, có thể phải dậy sớm hơn. Đa số người ta chết trên giường, một nơi thật phù hợp để chết, nhưng không phù hợp lắm để nằm đó hằng giờ một cách không cần thiết. Nếu đã qua thời thanh xuân, ta không cần ngủ nhiều nữa.

Trong nhiều gia đình, 6 giờ sáng đã ồn ào tiếng động. Nếu thế, ta cần dậy sớm hơn để tránh điều đó. Chỉ vậy cũng cho ta cảm giác hài lòng, vì đã làm điều gì đó đặc biệt để tiến gần hơn đến Niết-bàn. Nếu có đủ một tiếng để hành thiền, càng tốt; ít nhất không dưới nửa tiếng, vì tâm cần thời gian để thu nhiếp và tĩnh lặng. Buổi sáng thường là giờ tốt nhất cho nhiều người, vì qua một đêm tâm không bận rộn với nhiều việc như trong ngày, nên dễ trở nên tĩnh lặng hơn. Nếu bạn bắt đầu hành thiền trong nửa tiếng, rồi từ từ tăng dần lên được một tiếng, là điều tốt. Mỗi tuần ta thêm mười phút vào việc thực hành hằng ngày.

Sau thời thiền, chúng ta có thể suy nghĩ về năm điều quán tưởng hằng ngày. Giờ thì tâm ta đã thu nhiếp, tĩnh lặng và có nhiều khả năng để đạt đến nội tâm sâu lắng hơn.

1) Tôi phải bị hoại diệt
Tôi không thể tránh bị hoại diệt.

2) Tôi phải bị bệnh
Tôi không thể tránh bệnh.

3) Tôi phải chết
Tôi không thể tránh cái chết.

4) Tất cả những gì thuộc về tôi, thân thiết, quý yêu, sẽ đổi thay và biến mất.

5) Tôi là chủ của nghiệp
Tôi sinh ra từ nghiệp
Tôi liên hệ với nghiệp
Tôi sống bởi nghiệp
Bất cứ nghiệp gì tôi tạo, tốt hay xấu, tôi đều thừa hưởng.

Các câu kệ không cần phải chính xác lắm. Ngôn từ chỉ là khái niệm, ý nghĩa đằng sau đó mới quan trọng; sự vô thường của thân, của những gì ta nghĩ thuộc về ta, như con người, vật thuộc, và trách nhiệm về nghiệp của riêng mình.

Những điều quán tưởng khác nữa là thái độ thương yêu, tử tế đối với bản thân và người, việc bảo vệ hạnh phúc của riêng mình cũng như mong cho tất cả chúng sinh đều được như thế:

Xin cho tôi không có oán thù
Xin cho tôi không bị hãm hại

Xin cho tôi không phải phiền não về thân tâm
Xin cho tôi bảo vệ được hạnh phúc của bản thân.

Chúng sinh dẫu ở nơi nào
Xin cho họ không có oán thù.

Chúng sinh dẫu ở nơi nào
Xin cho họ không bị hãm hại.

Chúng sinh dẫu ở nơi nào
Xin cho họ thân tâm không phiền não.

Chúng sinh dẫu ở nơi nào
Xin cho họ bảo vệ được hạnh phúc của bản thân.

Đã quán tưởng về hai phần này một cách có ý nghĩa, ta có thể nhớ ba điều này trong tâm. Đầu tiên là chánh niệm, sự chú tâm đến trạng thái hiện hữu. Đó có thể là một hoạt động nơi thân với tâm không phóng dật, hay một cảm thọ, một tư tưởng vừa phát khởi. Hoàn toàn chú tâm đến điều đó, không cố gắng khỏa lấp nó dưới những mảnh vỡ vụn vặt, mà biết chính xác điều gì đang xảy ra trong đời ta.

Khi các hoạt động vật lý không đòi hỏi sự chú tâm, ta lại có thể hướng tư duy của mình đến các trạng thái thoáng qua trong chính cuộc đời của mình hay của ai đó, và quán chiếu xem ta cần làm gì trong khoảng thời gian ngắn ngủi mà ta có. Khi ta quán tưởng điều này một cách chín chắn thì lòng từ bi, tình thương yêu, tâm muốn cống hiến, giúp đỡ người trở thành những chọn lựa ưu tiên. Chúng ta không cần phải giúp đỡ nhiều người ngay lập tức. Nhưng ngay cả giúp đỡ chỉ một người, có thể là người cùng sống trong một nhà, cũng đều hữu ích. Chính là hành vi và động lực mới đáng kể, không phải kết quả.

Nhiều người muốn làm điều tốt, nhưng mong đợi sự biết ơn. Đó là duy vật tâm linh, vì họ muốn có một sự đáp trả nào đó cho lòng tốt của họ, chí ít cũng là một sự tái sinh tốt đẹp. Điều đó cũng giống như bị hành hạ đớn đau, dù không phải trong ngục tù, mà do chờ đợi kết quả mang đến. Ta có thể buông bỏ cả hai thái độ và thiết lập thực tại rằng “Đây là ngày duy nhất còn lại của tôi, hãy để tôi sử dụng nó một cách hiệu quả nhất”. “Nếu tôi chỉ còn một ít thời gian trong kiếp sống này, thì điều gì quan trọng bậc nhất đối với tôi?” Sau đó chúng ta sống với ý thức rằng để đến gần với Niết-bàn hơn, ta phải buông bỏ ngã mạn, sự quan tâm đến ngã, những thứ ta thích hay không thích, vì nếu không cái ngã của ta sẽ ngày càng bành trướng thay vì thu nhỏ lại. Khi ta càng chấp ngã, khẳng định cái ngã xuyên suốt cuộc đời, nó càng lớn hơn, to béo hơn, thay vì teo tóp lại. Ta càng nghĩ đến sự quan trọng của ta, càng lo lắng, chăm sóc tự thân, ta càng xa cõi Niết-bàn, càng ít có cơ hội tìm được an vui, hạnh phúc trong cuộc sống.

Nếu một người to béo, tìm cách đi qua cánh cửa hẹp, thì người đó phải chèn ép thân, làm thân trầy xước. Nếu cái ngã của ai đó qua to béo, thì vị đó phải luôn va chạm với người khác, phải bị tổn thương, trong khi cái ngã của tha nhân lại trở thành cửa chắn mà người đó va vào. Nếu ta luôn kinh nghiệm những điều như thế, ta phải nhận ra rằng, đó không phải do lỗi của người, mà chính là do ta.

Nếu ta bắt đầu mỗi ngày với những suy nghĩ, quán tưởng như thế, ta sẽ trở nên bớt quan tâm đến tự ngã, mà cố gắng để nghĩ đến người khác. Dĩ nhiên, tai nạn vẫn có thể xảy ra. Tai nạn của việc thiếu chánh niệm, không để ý đến việc đang làm, tai nạn của các phản ứng mạnh mẽ, bản năng, hay do cảm giác tự thương hại. Những trường hợp đó cần được nhìn nhận cho đúng, là tai nạn, là thiếu chánh niệm. Không cần phải trách người hay trách mình. Ta chỉ cần biết là ở giây phút đó ta không có chánh niệm, và cố gắng sửa đổi lần sau. Chỉ có bậc A-la-hán, đã hoàn toàn giác ngộ, mới không gặp phải những tai nạn như thế.

Đức Phật không dạy chúng ta phải thể hiện tình cảm hay đè nén chúng. Thay vào đó Ngài dạy rằng chỉ có bốn tình cảm tối thượng (bốn tâm vô lượng: từ, bi, hỷ, xả - brahma viharas) là những tình cảm đáng có, còn mọi thứ khác ta chỉ cần biết rồi để chúng qua đi. Nếu sân hận khởi lên, ta có đè nén hay bộc lộ ra ngoài đều vô ích. Ta cần biết sân đã khởi, nếu không ta sẽ không bao giờ có thể chuyển đổi các phản ứng của mình. Ta có thể quan sát nó khởi lên rồi qua đi. Tuy nhiên, nhiều người khó làm được việc này; vì sân không qua đi nhanh chóng. Nhưng ta có thể nhớ rằng khi bày tỏ sự giận dữ có nghĩa là cái ngày đặc biệt đó, mà thực ra là một phần đời của mình, đã chứa đựng một sự việc kém vui, do đó ta có thể cố gắng thay thế, sửa đổi. Thay thế tình cảm này bằng một tình cảm khác dễ hơn là hoàn toàn loại bỏ nó. Loại bỏ là một hành động cố ý buông bỏ. Ta đã biết qua kinh nghiệm thiền quán rằng ta có thể thay thế vọng tưởng với sự chú tâm vào hơi thở; trong cuộc sống đời thường ta thay thế sự bất thiện với điều thiện lành.

Ta thường nổi sân với ai đó. Đối với người không quen biết, ta không quan tâm. Ta thường quan tâm đến người ta biết hay ở gần ta. Nếu như thế, ta cũng nên biết đến một vài đức tính của những người này. Do đó thay vì chỉ nhìn thấy những hành động tiêu cực của người đó, ta có thể chú tâm đến những điều tốt nơi họ.

Dầu họ có thể vừa nói những lời trái tai mà ta không thích nghe, nhưng ở lúc khác họ có thể nói những điều phải lẽ. Họ cũng biết làm điều thiện, cũng thể hiện tình thương yêu, tâm từ bi. Cho nên vấn đề là chuyển mục tiêu chú tâm, như ta đã tập làm trong thiền định. Nếu điều đó chưa trở thành thuần thục trong thiền tập thì sẽ rất khó thực hành trong đời sống hằng ngày, nhưng với sự kiên trì thực tập ta sẽ làm được. Ta phải thực hành bất chấp mọi khó khăn. Ta chuyển sự chú tâm từ chỗ này sang chỗ khác, chỉ cần làm như thế mà thôi. Làm được thế ta sẽ tự bảo vệ mình khỏi rơi vào các nghiệp ác, khỏi làm uổng phí một ngày trong đời ta. Biết đâu ta không còn ngày nào khác nữa.
Kết quả tức thời của tất cả những ý nghĩ, lời nói, hành động của ta khá rõ ràng. Nếu chánh niệm, ta sẽ biết rằng cảm xúc và ý nghĩ thiện sẽ mang lại cho ta bình an, hạnh phúc, trong khi điều xấu ác sẽ mang lại khổ não. Chỉ có kẻ khờ mới cốt ý khiếnmình phải đaukhổ. Vì chúng takhông phải là kẻ khờ, ta sẽ cố gắng loại bỏ tất cả mọi bất thiện trong tư duy, cảm xúc và cố gắng thay thế chúng bằng điều thiện. Tất cả mọi người đều tìm kiếm một thứ, đó là hạnh phúc. Khổ đau chỉ phát khởi qua chính ý nghĩ, hành động và phản ứng của ta.

Chúng ta chính là người tạo ra hạnh phúc hay khổ đau cho bản thân. Ta có thể huân tập để làm chủ điều đó. Thiền tập của ta càng tiến bộ thì điều đó càng dễ thực hiện, vì tâm cần có sức mạnh để làm thế. Tâm phóng dật không có sức mạnh, không có uy lực. Dĩ nhiên, chúng ta không thể mong đợi những kết quả mỹ mãn qua đêm, nhưng ta có thể tiếp tục thực hành. Nếu nhìn lại sau một thời gian thực hành, ta sẽ thấy sự chuyển đổi. Nếu chỉ mới thực hành một, hai ngày thì không thể có sự chuyển đổi bên trong. Cũng giống như khi ta trồng rau. Nếu ta vừa trồng hạt giống xuống, hôm sau đã đào lên thì ta cũng chỉ thấy hạt giống. Nhưng nếu sau khi gieo hạt, ta chăm sóc nó, cho nó thời gian thì ta sẽ thấy cây đâm chồi, kết quả. Cứ đào xới để xem kết quả liên tục chẳng ích lợi gì, nhưng qua thời gian, nhìn lại, ta sẽ thấy được sự thay đổi.

Nếu ta có cuốn sổ ghi lại mỗi cuối ngày các hoạt động của mình là điều tốt. Bất cứ người chủ cửa hàng nào cũng thường kiểm kê lại hàng hóa của mình vào cuối ngày để xem món hàng nào được khách ưa chuộng và món nào ế ẩm. Dĩ nhiên, người đó sẽ không mua thêm những món hàng ế, mà sẽ đặt thêm các thứ bán chạy. Trong ngày, ta có thể kiểm tra hành động, phản ứng của mình để xem hành động nào mang đến hạnh phúc cho mình, cho người và phản ứng nào không được tiếp nhận. Ngày hôm sau, ta sẽ không lặp lại các hành động, phản ứng đó, mà để chúng tiêu rụi đi. Nếu ngày này qua ngày kia, ta đều kiểm kê như thế, ta sẽ thấy hành động nào được chấp nhận thì luôn được chấp nhận, hay ngược lại cũng thế. Sự tử tế, nồng hậu, quan tâm đến người khác, hay giúp đỡ, quan tâm, chia sẻ đều luôn được tiếp đón. Chỉ quan tâm đến mình, khó chịu, cãi cọ, ganh tỵ luôn bị phản kháng. Mỗi ngày ta có thể viết xuống những hành động được tiếp nhận một bên, và không được tiếp nhận một bên khác, bất chấp chúng có mang đến hạnh phúc hay không. Khi làm thế, ta sẽ thấy là các phản ứng đối với cùng một tác nhân sẽ giống nhau. Bảng cân đối này sẽ cho ta nhiều động lực để chấm dứt các phản ứng bất thiện đã được hình thành trong ta từ trước đây. Chúng ta đã sử dụng chúng hằng bao năm, bao kiếp sống, và chúng luôn đưa đến khổ đau. Nếu ta có thể viết chúng xuống một cách rõ ràng, và biết chúng rõ ràng trong tâm, chắc chắn là ta sẽ cố gắng thay đổi.

Bắt đầu một ngày với quyết tâm giữ chánh niệm, quán chiếu về những việc xảy ra trong ngày, với nhận thức rằng đây là ngày duy nhất mà ta có, và sử dụng nó một cách tốt đẹp nhất, sau đó vào buổi tối kiểm kê lại trên bảng cân đối, sẽ cho ta một ngày sống trọn vẹn như một đời. Nếu ta làm việc này một cách cẩn trọng, thường trực, thì ngày hôm sau, hay kiếp sau, ta sẽ có được những kết quả thuận lợi. Nếu ta trải qua một ngày đầy tranh cãi, bực bội, lo âu, sợ hãi, thì ngày hôm sau cũng sẽ xảy ra giống như thế. Nhưng nếu ngày của ta đầy tình thương yêu, quan tâm, giúp đỡ cho người, ta sẽ thức giấc ngày hôm sau với những điều tương tự. Ý nghĩ cuối cùng trước khi ngủ sẽ là ý thức đầu tiên vào sáng hôm sau. Nghiệp quả sẽ trổ vào ngày hôm sau, không phải đợi đến kiếp sau. Quá mù mịt. Ta làm gì bao giờ, sẽ thấy kết quả ngày hôm sau.

Trước khi đi ngủ, hãy hành thiền tâm từ, rất ích lợi. Làm việc đó cuối cùng trước khi ngủ, nó sẽ là điều đầu tiên xuất hiện trong tâm ta sáng hôm sau. Đức Phật đã nói về kết quả của tình thương yêu như sau: “Ngủ bình an, không ác mộng, tỉnh giấc an bình”. Ta còn muốn gì hơn thế nữa chứ? Hãy sử dụng nguyên tắc này ngày này qua ngày khác, thì không có lý do gì mà cuộc sống của ta không được an ổn. Đó là cách sử dụng tốt nhất mỗi ngày trong cuộc sống của ta. Không có ai làm điều đó cho ta, nếu ta không tự làm cho bản thân. Không có ai khác quan tâm đến việc làm cho mỗi ngày trong cuộc sống của bạn được tốt đẹp nhất. Ai cũng tự lo cho bản thân họ. Ta không thể dựa vào người khác để tìm hạnh phúc cho bản thân.

Về việc hành thiền, chúng ta không được để việc thực hành trôi đi. Nếu không, ta lại phải bắt đầu trở lại. Nếu ta tiếp tục hành thiền mỗi ngày, ít nhất ta cũng duy trì được mức độ mà mình đã đạt được trong khóa tu thiền, mà cũng có thể tiến bộ hơn. Giống như vận động viên mà không thường xuyên tập luyện, sẽ phải bắt đầu trở lại, với tâm cũng thế. Nó cũng cần có kỷ luật, sự quan tâm theo dõi, vì nó là chủ của ngôi nhà bên trong bạn.

Không ai có thể bảo ta làm điều này, điều nọ, ngoại trừ tâm. Ta cần cho nó cơ hội nghỉ ngơi, dừng suy nghĩ một chút, có giây phút của tĩnh lặng, bình an, để nó có thể tái tạo bản thân. Không có sự làm mới năng lượng, tâm sẽ hao mòn giống như tất cả mọi thứ khác. Nếu tâm được chăm sóc, nó sẽ chăm sóc lại ta.

Đây chỉ là nét phác họa cách ta sử dụng một ngày cho công việc và sự tu tập. Đừng bao giờ nghĩ rằng Pháp chỉ có mặt tại các khóa tu hay vào những ngày đặc biệt nào đó: Đúng hơn nó là cách sống qua đó ta không quên tính chất vô thường và khổ của cuộc đời. Ta nhận thức được những sự thật này trong tâm, chứ chỉ suy nghĩ về chúng cũng chẳng ích lợi gì. Nếu mỗi ngày ta đều tu tập theo cách này, ta sẽ rũ bỏ được âu lo, những mối quan tâm vì chúng luôn dính dáng đến thế tục. Còn Pháp thì thăng hoa thế tục.

* * *