*
1. THEO ĐẠI PHẨM, TẠNG LUẬT (MAHĀVAGGA)
Nguồn này ghi nhận hoạt động của Đức Phật trong bốn tuần lễ sau thành đạo, mỗi tuần tại một cội cây khác nhau:
Tuần 1: Ngài ngồi kiết già ở cội bồ-đề, thọ hưởng hạnh phúc giải thoát. Trong canh cuối đêm thứ bảy, Ngài suy xét về lý Duyên khởi (Paṭiccasamuppāda) theo chiều thuận, chiều nghịch, và cả hai chiều thuận-nghịch.
Tuần 2: Ngài rời cội bồ-đề sang gốc cây si của người chăn dê (Ajapālanigrodha). Tại đây, Ngài thọ hưởng hạnh phúc giải thoát. Một vị Bà-la-môn thô lỗ đến hỏi Ngài về những đặc điểm tạo nên một Bà-la-môn.
Tuần 3: Ngài sang gốc cây Mucalinda. Một trận mưa dông trái mùa kéo dài bảy ngày. Mãng xà vương Mucalinda quấn thân quanh Ngài bảy vòng và phồng lớn mang, che đầu Ngài để bảo vệ khỏi mưa gió, côn trùng. Sau bảy ngày, mãng xà biến thành một thanh niên đảnh lễ Ngài.
Tuần 4: Ngài sang gốc cây Rājāyatana và thọ hưởng hạnh phúc giải thoát. Vào ngày thứ bảy, hai thương gia Tapassu và Bhallika đến dâng cúng bánh bột gạo và mật viên (mantha và madhupiṇḍika). Hai vị này xin quy y Đức Phật và Giáo Pháp. Đây là hai vị nam cư sĩ đầu tiên xin quy y Nhị Bảo.
2. THEO CHÚ GIẢI BỘ PHÁP TỤ (ATTHASĀLINĪ)
Phần mở đầu (Nidānakathā) của Chú Giải mô tả sinh hoạt của Đức Phật sau khi thành đạo trong bốn tuần lễ đầu tiên với các chi tiết khác biệt với Đại phẩm của tạng Luật:
Tuần 1: Ngài ngồi ở cội bồ-đề thọ hưởng hạnh phúc giải thoát tại bảo tòa (pallaṅka).
Tuần 2: Ngài bước đi một khoảng, rồi quay lại đứng nhìn chăm chú không chớp mắt vào bảo tòa suốt bảy ngày.
Tuần 3: Để giải tỏa mối nghi ngờ của chư thiên, Ngài bay lên không trung, thực hiện Song Thông (yamakapāṭihāriya), và đi kinh hành trong suốt tuần lễ giữa bảo tòa và nơi Ngài đứng ở tuần lễ thứ hai.
Tuần 4: Ngài ngồi trong một ngôi nhà bằng báu vật (Bảo cung, Ratanaghara) ở phía tây bắc cội bồ-đề. Tại đây, Ngài suy xét toàn bộ nội dung của bảy bộ trong tạng A-tỳ-đàm (Abhidhamma Pitaka). Khi Ngài suy xét đến bộ cuối cùng (Paṭṭhāna), hào quang sáu màu (xanh, vàng, đỏ, trắng, cam, sáng chói) phát ra từ thân Ngài.
3. THEO CHÚ GIẢI BỔN SANH (JĀTAKATTHAKATHĀ)
Phần mở đầu (Nidānakathā) của Chú Giải Bổn Sanh tổng hợp và mô tả trọn vẹn bảy tuần lễ. Các hoạt động trong bốn tuần lễ đầu tiên được mô tả tương tự như trong Chú Giải Bộ Pháp Tụ.
Tuần 1: Ngồi tại bảo tòa dưới cội bồ-đề.
Tuần 2: Đứng nhìn bảo tòa không chớp mắt.
Tuần 3: Thực hiện Song Thông và đi kinh hành.
Tuần 4: Ngồi trong Bảo cung suy xét các bộ của tạng A-tỳ-đàm.
Tuần 5: Ngài đến gốc cây si của người chăn dê (Ajapālanigrodha) ngồi thọ hưởng hạnh phúc giải thoát. Tại đây, ba cô con gái của Ma vương (Mara) là Taṇhā (Tham), Arati (Sân) và Ragā (Ái dục) xuất hiện, biến hóa thành nhiều hình dạng mỹ nữ khác nhau để quyến rũ Ngài nhưng thất bại.
Tuần 6: Ngài sang gốc cây Mucalinda. Mãng xà vương Mucalinda quấn thân và che chở cho Ngài khỏi trận mưa lớn.
Tuần 7: Ngài sang gốc cây Rājāyatana, ngồi thọ hưởng hạnh phúc giải thoát. Lúc ấy, hai thương gia Tapassu và Bhallika đến dâng cúng bánh bột gạo và mật viên. Sau đó, hai vị này xin quy y Đức Phật và Giáo Pháp. Đây là hai vị nam cư sĩ đầu tiên xin quy y Nhị Bảo. Đức Phật ban cho họ mấy sợi tóc của Ngài.
4. VỀ CÂU CHUYỆN PHẠM THIÊN SAHAMPATI KHẨN CẦU ĐỨC PHẬT TRUYỀN GIẢNG GIÁO PHÁP
a) Theo Tạng Luật (Mahāvagga)
Theo Đại Phẩm, tạng Luật (Mahāvagga), sang tuần lễ thứ 5, Đức Phật rời cội cây Rājāyatana đi trở lai cội cây si của người chăn dê (Ajapālanigrodha). Tại đây, Ngài khởi lên sự suy xét rằng giáo pháp mà Ngài chứng ngộ quá sâu sắc, vi tế, khó thấy, khó hiểu, đi ngược dòng đời, nên việc thuyết pháp cho chúng sanh vốn đang đắm chìm trong ái dục sẽ chỉ mang lại sự mệt mỏi và phiền não.
Khi ấy Phạm thiên Sahampati biết được tư tưởng của Đức Phật, suy nghĩ: “Như thế này thì thế gian bị tiêu diệt! Như thế này thì thế gian bị hủy hoại! Bởi vì tâm của đức Như Lai, bậc A-la-hán, đấng Chánh Biến Tri thiên về khuynh hướng không muốn thuyết giảng Giáo Pháp.” Phạm thiên Sahampati lập tức rời cõi trời, hiện thân ra trước Đức Phật, đắp thượng y một bên vai, quỳ đầu gối bên phải trên mặt đất, cung kính chắp tay khẩn cầu Ngài thuyết giảng cho những chúng sinh "có ít bụi trong mắt". Họ có khả năng hiểu được Giáo Pháp, nhưng sẽ bị tha hóa nếu không được nghe Giáo Pháp.
Sau đó, Đức Phật dùng Phật nhãn quán sát thế gian, thấy chúng sinh có căn tánh cao thấp khác nhau như những đóa sen trong hồ nước. Ngài chấp nhận lời thỉnh cầu của Phạm thiên Sahampati và tuyên bố: "Cửa Bất Tử đã rộng mở cho những ai có tai để lắng nghe."
b) Theo Chú Giải Bổn Sanh (Jātakatthakathā)
Câu chuyện này xảy vào đầu tuần lễ thứ 8. Nội dung tương tự như ghi trong Mahāvagga nhưng ngắn gọn hơn. Đức Phật rời cội cây Rājāyatana đi trở lại ngồi tại gốc cội cây si của người chăn dê (Ajapālanigrodha). Tại đó, Ngài cân nhắc về sự thâm diệu của Giáo Pháp và sự khó khăn trong việc truyền bá cho chúng sinh. Rồi Phạm thiên Sahampati cùng với các vị Phạm thiên và Thiên chủ khác đi đến nơi Đức Phật ngự, đảnh lễ và khẩn cầu Ngài truyền giảng Giáo Pháp. Đức Phật chấp nhận lời thỉnh cầu và quyết định đi truyền giảng Giáo Pháp.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt:
1. Đại Phẩm, Tạng Luật. Tỳ-khưu Indacanda dịch (2009).
2. Chú giải Bộ Pháp Tụ (Atthasālinī). Tỳ-khưu Thiện Minh dịch (2005).
Tiếng Anh:
3. The Great Division, Monastic Law of the Theravāda School. Bhikkhu Brahmali trans. (2023).
4. The Expositor (Atthasālinī). Pe Maung Tin trans. (1920).
5. Buddhist Birth Stories and Commentaries (Jātakatthakathā), T.W. Rhys Davids trans. (1895), Ānandajoti Bhikkhu rev. (2021).
*-----*
No comments:
Post a Comment