Hai câu chuyện về Abhidhamma (A-tỳ-đàm)

HAI CÂU CHUYỆN VỀ ABHIDHAMMA (A-TỲ-ĐÀM)

Hỏi:
Xin cho biết thông tin về hai câu chuyện trong truyền thống Phật giáo Theravāda: 1) Đức Phật ngồi chiêm nghiệm về Abhidhamma sau khi thành đạo; 2) Đức Phật giảng Abhidhamma cho thân mẫu và chư thiên vào mùa hạ thứ bảy trên cung trời Ba Mươi Ba Tavatimsa. Hai câu chuyện này được ghi ở đâu trong nguồn kinh điển Pāli? Trong đoạn nào, phần nào, chương nào?

Copilot AI trả lời:
Hai câu chuyện này đều không thấy ghi trong Chánh tạng Pāli (tạng Kinh, tạng Luật, tạng Abhidhamma), chỉ thấy ghi trong các chú giải biên soạn sau này.

1/ Câu chuyện Đức Phật ngồi chiêm nghiệm về Abhidhamma vào tuần lễ thứ tư sau khi thành đạo được ghi trong Nidānakathā (Phần Mở đầu) của Atthasālinī (Chú giải bộ Pháp tụ) và Jātakatthavaṇṇanā (Jātaka-aṭṭhakathā, Chú giải Bổn sinh).

2/ Câu chuyện Đức Phật giảng Abhidhamma cho thân mẫu và chư thiên vào mùa hạ thứ bảy trên cung trời Ba Mươi Ba Tāvatiṃsa được trình bày đầy đủ nhất trong Nidānakathā (Phần Mở đầu) của Atthasālinī (Chú giải bộ Pháp tụ).

Câu chuyện này cũng được tóm lược và ghi trong các chú giải và sử liệu khác như: Buddhavaṃsa Aṭṭhakathā (Chú giải Phật sử), Dhammapada-aṭṭhakathā (Chú giải Pháp cú), Jātaka-aṭṭhakathā (Chú giải Bổn sinh), Mahāvaṃsa (Đại sử Sri Lanka).

*-----*