Ni tổ Theravāda Việt Nam

 NI TỔ THERAVĀDA VIỆT NAM

Tiến sĩ Kim Lan (Thích Nữ Mỹ Thúy)

2026

Cuốn sách (song ngữ Việt-Anh) ghi chép cuộc đời của Sư bà trưởng Diệu Đáng (1924-1994), có thế danh là Lê Thị Tư, tên Pāḷi là Vissutañāṇī, thường được gọi là “Sư bà” hay “Bà trưởng”.

Sư bà trưởng Diệu Đáng, vị nữ tu Theravāda đầu tiên của nước Việt đã để lại cho đạo Phật một tấm gương hoằng pháp thầm lặng. Sư bà trưởng là bậc thầy đặc biệt lãnh đạo hội chúng bằng pháp tu tập, chứ không dùng quyền lực. Những đức hạnh khiêm nhường, khiêm hạ, ít nói, thinh lặng phụng sự Tam Bảo của Sư bà trưởng đã toát lên sự hoàn hảo về Tâm-Đức-Hạnh của một bậc xuất gia. Sư bà trưởng Diệu Đáng thật sự xứng danh là vị Ni Tổ nữ tu Theravāda tại Việt Nam cao đẹp song toàn về thân giáo và khẩu giáo, đúng với tinh thần “học để tu” của một bậc xuất gia nguyên thủy chân chánh.

* Tải bản PDF về máy: 
https://tinyurl.com/3avdfy8t  [vn351.pdf, 29 MB) 

*-----*

Tóm tắt bảy bộ A-tỳ-đàm (Vi diệu pháp)

TÓM TẮT BẢY BỘ CỦA TẠNG A-TỲ-ĐÀM

Bhikkhu Bodhi (1993)

1. Dhammasaṅgaṇī - Bộ Pháp Tụ 
Dhammasaṅgaṇī là bộ thứ nhất và là nguồn gốc của toàn bộ hệ thống A-tỳ-đàm. Tên sách có thể dịch là “Liệt kê các Pháp”, và quả thật tác phẩm này cố gắng lập một bảng liệt kê đầy đủ các thành tố tối hậu của hiện hữu.

Tác phẩm mở đầu bằng Mātikā (mẫu đề), tức bảng các phạm trù làm khung cho toàn bộ A-tỳ-đàm. Phần chính được chia thành các chương. Chương thứ nhất, “Các Trạng thái của Tâm”, chiếm khoảng một nửa tác phẩm. Chương này phân tích bộ ba đầu tiên của Mātikā: thiện, bất thiện và vô ký. Để thực hiện việc phân tích, tác phẩm liệt kê 121 loại tâm, được phân loại theo phương diện đạo đức. Mỗi loại tâm lại được phân tích thành những tâm sở đi kèm, và từng tâm sở được định nghĩa đầy đủ. Chương thứ hai, “Về Sắc”, tiếp tục khảo sát phần vô ký bằng cách liệt kê và phân loại các loại hiện tượng vật chất. Chương thứ ba, gọi là “Tóm lược”, giải thích ngắn gọn tất cả các thuật ngữ trong các mẫu đề A-tỳ-đàm (Abhidhamma Mātikā) cũng như mẫu để trong tạng Kinh (Suttanta Mātikā). Cuối cùng, phần “Tổng lược” (Synopsis) đưa ra một giải thích cô đọng hơn về mẫu đề A-tỳ-đàm nhưng không bao gồm mẫu đề trong tạng Kinh.

2. Vibhaṅga - Bộ Phân Tích 
Vibhaṅga, tức “Bộ Phân Tích”, gồm 18 chương, mỗi chương là một chuyên luận tương đối độc lập, lần lượt khảo sát: các uẩn; các xứ; các giới; các đế; các căn; Duyên khởi; Niệm xứ; Chánh cần; Như ý túc; Giác chi; Bát chi Thánh đạo; các tầng thiền (jhāna); các vô lượng tâm; các học giới; các tuệ phân tích; các loại trí; các điểm nhỏ (một bảng liệt kê theo số lượng về các phiền não); và “Tâm điểm của Giáo pháp” (dhammahadaya), tức một hệ thống địa lý–tâm lý–vũ trụ học về thế giới Phật giáo.

Phần lớn các chương của Vibhaṅga, mặc dù không phải tất cả, đều có ba phần: 1) phân tích theo phương pháp của Kinh tạng; 2) phân tích theo phương pháp riêng của A-tỳ-đàm; 3) phần chất vấn, áp dụng các phạm trù của Mātikā vào chủ đề đang được khảo sát.

3. Dhātukathā - Bộ Nguyên Chất Ngữ
Dhātukathā, tức “Luận về các Giới”, được trình bày hoàn toàn dưới hình thức vấn đáp. Tác phẩm khảo sát tất cả các pháp dựa trên ba hệ thống phân loại: các uẩn; các xứ; các giới. Mục đích là xác định một pháp có được bao gồm hay không được bao gồm trong những phạm trù ấy, và có liên hệ hay không liên hệ với chúng.

4. Puggalapaññatti - Bộ Nhân Chế Định 
Puggalapaññatti, tức “Các Khái niệm về Cá nhân”, là bộ duy nhất trong Tạng A-tỳ-đàm có phương pháp gần với Kinh tạng hơn là phương pháp A-tỳ-đàm thuần túy. Tác phẩm bắt đầu bằng việc liệt kê tổng quát các loại khái niệm. Điều này cho thấy có thể ban đầu Puggalapaññatti được dự định như một phần bổ sung cho các bộ khác, nhằm đề cập đến những thực tại quy ước bị loại ra khi áp dụng nghiêm ngặt phương pháp A-tỳ-đàm. Phần lớn tác phẩm đưa ra những định nghĩa có hệ thống về các loại cá nhân.

Tác phẩm gồm 10 chương: chương thứ nhất - các loại cá nhân theo một; chương thứ hai - theo hai; chương thứ ba - theo ba; và tiếp tục như vậy...

5. Kathāvatthu - Bộ Ngữ Tông 
Kathāvatthu, tức “Những Điểm Tranh Luận”, là một tác phẩm biện luận được quy cho Trưởng lão Moggaliputta Tissa. Theo truyền thống, Ngài biên soạn tác phẩm vào thời Hoàng đế Aśoka, khoảng 218 năm sau khi Đức Phật Bát-niết-bàn, nhằm bác bỏ những quan điểm được xem là phi chính thống của các bộ phái không thuộc Theravāda.

Các bộ Chú giải bảo vệ việc đưa Kathāvatthu vào tạng A-tỳ-đàm bằng cách giải thích rằng chính Đức Phật, thấy trước những sai lầm có thể phát sinh, đã đưa ra đại cương của các luận bác; Trưởng lão Moggaliputta Tissa chỉ triển khai chúng theo ý hướng của bậc Đạo sư.

6. Yamaka - Bộ Song Đối 
Yamaka, tức “Bộ Song Đối”, nhằm giải quyết những điểm mơ hồ và xác định cách sử dụng chính xác của các thuật ngữ chuyên môn. Tên Yamaka (“Song Đối”) xuất phát từ phương pháp trình bày: xuyên suốt tác phẩm, các vấn đề được đặt thành hai câu hỏi đối ứng, trong đó câu hỏi sau thường đảo chiều câu hỏi trước.Ví dụ, cặp câu hỏi đầu tiên của chương thứ nhất: “Có phải tất cả các pháp thiện đều là thiện căn? Và có phải tất cả các thiện căn đều là pháp thiện?”

Tác phẩm gồm 10 chương, lần lượt về: các căn; các uẩn; các xứ; các giới; các đế; các hành; các tùy miên; tâm; các pháp; và các căn.

7. Paṭṭhāna - Bộ Vị Trí 
Paṭṭhāna, tức “Bộ về các Quan hệ Duyên”, có lẽ là tác phẩm quan trọng nhất trong Tạng A-tỳ-đàm và theo truyền thống được gọi là “Đại Luận” (Mahāpakaraṇa). Tác phẩm có quy mô cực kỳ lớn. Theo bản văn được trình bày trong tài liệu, bản in chữ Miến Điện của kỳ Kết tập lần thứ Sáu gồm 5 quyển, tổng cộng khoảng 2.500 trang. Mục đích của Paṭṭhāna là áp dụng hệ thống 24 quan hệ duyên vào tất cả các pháp được bao gồm trong Mātikā của A-tỳ-đàm.

Phần chính của tác phẩm có bốn phân đoạn lớn: 1) sinh khởi theo phương pháp thuận; 2) sinh khởi theo phương pháp nghịch; 3) sinh khởi theo phương pháp thuận–nghịch; 4) sinh khởi theo phương pháp nghịch–thuận.

Mỗi phần lại được chia thành sáu nhóm, kết hợp các tam pháp và nhị pháp theo những cách khác nhau. Trong toàn bộ cấu trúc đó, 24 loại duyên lần lượt được áp dụng vào tất cả các pháp và mọi khả năng kết hợp của chúng. 

Mặc dù hình thức của Paṭṭhāna khô khan và có tính chất bảng biểu, tác phẩm vẫn có thể được xem là một trong những công trình đồ sộ của tư duy nhân loại, nổi bật về tầm nhìn, tính nhất quán và sự tỉ mỉ. Theo quan điểm chính thống Theravāda, Paṭṭhāna là một minh chứng hùng hồn cho nhất thiết trí của Đức Phật.

– Bhikkhu Bodhi
A Comprehensive Manual of Abhidhamma (1993)

*

TÓM TẮT NỘI DUNG CỦA BẢY BỘ A-TỲ-ĐÀM 
(theo ChatGPT AI)

1. Dhammasaṅgaṇī - Bộ Pháp Tụ 
Phân loại và liệt kê các pháp, đặc biệt là tâm, tâm sở và sắc, cùng những pháp đồng sinh với nhau. Đây có thể xem là bộ có tính chất phân loại và hệ thống hóa các pháp rất nổi bật.

2. Vibhaṅga - Bộ Phân Tích 
Phân tích các chủ đề giáo pháp thành từng thành phần, như uẩn, xứ, giới, đế, căn, duyên khởi, niệm xứ, chánh cần, thần túc, giác chi, Bát chi Thánh đạo v.v.

3. Dhātukathā - Bộ Nguyên Chất Ngữ
Khảo sát các pháp bằng cách đặt chúng trong những mối tương quan và phạm trù phân loại, đặc biệt qua uẩn, xứ và giới. Có tính chất đối chiếu, phân tích xem một pháp thuộc hay không thuộc những phạm trù nào.

4. Puggalapaññatti - Bộ Nhân Chế Định
Phân loại và mô tả các hạng người (puggala) theo nhiều nhóm: một người, hai người, ba người, bốn người... và những hạng người được xác định theo căn cơ, phẩm chất và mức độ tu chứng.

5. Kathāvatthu - Bộ Ngữ Tông
Là tác phẩm biện luận và giải phá các quan điểm, trình bày dưới hình thức vấn đáp. Nội dung xoay quanh nhiều vấn đề giáo lý gây tranh luận giữa các bộ phái Phật giáo thời kỳ đầu. Đây là bộ có tính chất rất khác với các bộ chuyên phân loại pháp.

6. Yamaka - Bộ Song Đối
Dùng phương pháp hỏi–đáp theo từng cặp vấn đề, thường đặt một mệnh đề rồi đảo chiều hoặc kiểm nghiệm mối quan hệ giữa hai khái niệm. Mục đích là làm sáng tỏ chính xác phạm vi và quan hệ của các pháp.

7. Paṭṭhāna - Bộ Vị Trí
Phân tích các mối quan hệ duyên giữa các pháp, nổi tiếng với hệ thống 24 duyên. Đây là bộ có quy mô rất lớn và có tính chất chuyên sâu về quan hệ nhân duyên và điều kiện sinh khởi của các pháp.

- Theo ChatGPT AI (24/08/2026)

*-----*

Tạng A-tỳ-đàm và A-tỳ-đàm Tập yếu

 TẠNG A-TỲ-ĐÀM VÀ A-TỲ-ĐÀM TẬP YẾU 

(Dựa theo những trao đổi với ChatGPT AI)

Tạng A-tỳ-đàm (Abhidhamma Pitaka) của Tam tạng Pali (Pali Tipitaka) gồm có bảy bộ đã được Hòa thượng Tịnh Sự dịch sang tiếng Việt:

1. Dhammasaṅgaṇī - Bộ Pháp Tụ
2. Vibhaṅga - Bộ Phân Tích
3. Dhātukathā - Bộ Nguyên Chất Ngữ
4. Puggalapaññatti - Bộ Nhân Chế Định
5. Kathāvatthu - Bộ Ngữ Tông
6. Yamaka - Bộ Song Đối
7. Paṭṭhāna - Bộ Vị Trí

Theo những gì tôi biết, hầu như đa số các học viên A-tỳ-đàm không đọc và nghiên cứu trực tiếp bảy bộ này. Các vị ấy chủ yếu học A-tỳ-đàm qua các tài liệu, bài giảng của các giảng sư, mà phần lớn các tài liệu phổ biến này trên cơ bản là dựa theo cuốn Abhidhammatthasaṅgaha – A-tỳ-đàm Tập yếu (Thắng pháp Tập yếu, Vô tỷ pháp Tập yếu). Cuốn Tập yếu này do ngài Luận sư Anuruddha biên soạn ở Sri Lanka vào khoảng thế kỷ XI–XII.

Theo bản dịch Việt của Hòa thượng Thích Minh Châu, A-tỳ-đàm Tập yếu (Thắng pháp Tập yếu) gồm có 9 chương:

Chương I: Tâm Vương (Citta)
Chương II: Tâm Sở (Cetasika)
Chương III: Linh Tinh (Pakinnaka)
Chương IV: Lộ Trình Tâm (Citta-vīthi)
Chương V: Ra Ngoài Lộ Trình (Vīthimutta)
Chương VI: Sắc (Rūpa)
Chương VII: Tập Yếu (Samuccaya)
Chương VIII: Duyên Khởi và Duyên Hệ (Paccaya-saṅgaha)
Chương IX: Nghiệp Xứ (Kammaṭṭhāna)

So sánh nội dung của cuốn này với bảy bộ A-tỳ-đàm, có thể thấy:

- Các chương I, II, III và VI có nhiều liên hệ với bộ Pháp Tụ và bộ Phân Tích.
- Chương VIII có liên hệ với bộ Phân Tích và bộ Vị Trí, đặc biệt là phần 24 Duyên.
- Các chương IV, V và VII là những chương tổng hợp, sử dụng chất liệu từ nhiều bộ Abhidhamma và được hệ thống hóa mạnh trong truyền thống chú giải hậu kỳ.
- Chương IX chủ yếu là dựa theo cuốn Thanh Tịnh Đạo (Visuddhimagga) của Luận sư Buddhaghosa và truyền thống chú giải.
- A-tỳ-đàm Tập yếu có sử dụng chất liệu của bộ Nguyên Chất Ngữ và bộ Nhân Chế Định nhưng không có phần tóm tắt riêng tương ứng với hai bộ này.
- A-tỳ-đàm Tập yếu không có phần tóm tắt riêng về nội dung và phương pháp đặc thù của bộ Ngữ Tông và bộ Song Đối.

Xin ghi nhận ở đây là “có liên hệ với” không có nghĩa là chương đó là bản tóm tắt của bộ tương ứng; “có sử dụng chất liệu” cũng không có nghĩa là toàn bộ phương pháp và nội dung của bộ ấy được đưa vào A-tỳ-đàm Tập Yếu.

Tóm lại, nếu một người học và hiểu biết thông suốt A-tỳ-đàm Tập yếu (Abhidhammatthasaṅgaha), người ấy có thể nắm bắt rất tốt hệ thống A-tỳ-đàm của Theravāda đã được chuẩn hóa và hệ thống hóa trong truyền thống hậu kỳ. Nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc người ấy đã thông suốt nội dung của bảy bộ A-tỳ-đàm trong Tam tạng Pāli. Nói cách khác, học A-tỳ-đàm Tập yếu là học một hệ thống tổng hợp về A-tỳ-đàm; không tương đương với việc đọc và nghiên cứu trực tiếp bảy bộ A-tỳ-đàm.

- ChatGPT AI (23/08/2026)

*-----*

Giới thiệu Thanh tịnh đạo (Visuddhimagga) và Giải thoát đạo (Vimuttimagga)

 GIỚI THIỆU THANH TỊNH ĐẠO (VISUDDHIMAGGA) VÀ GIẢI THOÁT ĐẠO (VIMUTTIMAGGA)

Gemini Assistant AI & ChatGPT AI (18/05/2026)

Trong hệ thống luận thư của Phật giáo Theravāda, Thanh tịnh đạo (Visuddhimagga) và Giải thoát đạo (Vimuttimagga) là hai tác phẩm nhằm hệ thống hóa lộ trình tu tập. Cả hai đều là những cẩm nang hướng dẫn hành giả thực hành giáo lý Phật giáo để hướng đến mục tiêu Niết-bàn. Việc đối chiếu hai bộ luận này giúp làm rõ cấu trúc lộ trình tu tập và cung cấp dữ liệu cho nghiên cứu lịch sử và luận thư của Phật giáo cổ đại.

1. NGUỒN GỐC LỊCH SỬ VÀ BỐI CẢNH RA ĐỜI

a) Giải thoát đạo (Vimuttimagga)

- Tác giả và Thời gian: Tác phẩm được ghi nhận do Trưởng lão Upatissa biên soạn vào khoảng thế kỷ thứ 1 hoặc thứ 2 Tây lịch tại Sri Lanka.

- Tình trạng văn bản và lưu truyền: Bản gốc tiếng Pali hiện đã thất truyền. Tác phẩm được bảo tồn qua bản dịch tiếng Trung (Giải thoát đạo - 解脫道論) mang số hiệu T1648 trong bộ Đại Tạng Kinh Đại Chính (Taisho Tripitaka, Tập 32), do Tăng sĩ Tăng-già-bà-la (Sanghapala) thực hiện vào thế kỷ thứ 6 dưới triều nhà Lương.

- Bối cảnh bộ phái: Nhiều nghiên cứu cho rằng Vimuttimagga có khả năng phản ánh truyền thống học thuật của Abhayagiri Vihara (Vô Úy Sơn Tự) - một phân phái lớn tại Sri Lanka, có xu hướng tiếp thu một số quan điểm từ các truyền thống Phật giáo Ấn Độ khác.

b) Thanh tịnh đạo (Visuddhimagga)

- Tác giả và Thời gian: Do Luận sư Buddhaghosa biên soạn vào thế kỷ thứ 5 Tây lịch tại Sri Lanka.

- Tình trạng văn bản và lưu truyền: Được viết trực tiếp bằng tiếng Pali, tác phẩm được lưu truyền liên tục và trở thành bộ luận tiêu chuẩn của truyền thống Phật giáo Theravāda.

- Bối cảnh bộ phái: Được biên soạn tại Đại Tự (Mahavihara) - trung tâm Phật giáo mang quan điểm truyền thống nghiêm ngặt. Mục đích của ngài Buddhaghosa khi viết tác phẩm này là để hệ thống hóa văn bản chú giải và khẳng định lập trường của phái Đại Tự trước các xu hướng tư tưởng khác cùng thời.

2. CẤU TRÚC TỔNG QUAN: ĐIỂM TƯƠNG ĐỒNG CỐT LÕI

Cả hai bộ luận đều sử dụng chung một câu kệ trong Tương Ưng Bộ Kinh làm tiểu đề và khung sườn triển khai: "Người trú giới có trí, Tu tập tâm và tuệ..." (SN 1.23)

Dựa trên câu kệ này, hai tác phẩm cấu trúc toàn bộ nội dung theo hệ thống Tam Vô Lậu Học:

- Giới (Sila): Việc giữ gìn các quy tắc đạo đức làm nền tảng hành trì.

- Định (Samadhi): Phương pháp phát triển sự định tĩnh và nhất tâm qua các đề mục thiền định.

- Tuệ (Panna): Phương pháp phát triển tuệ quán nhằm triệt tiêu các lậu hoặc, phiền não.

3. SỰ KHÁC BIỆT GIỮA THANH TỊNH ĐẠO VÀ GIẢI THOÁT ĐẠO

Dù có chung cấu trúc nền tảng, sự khác biệt về thời đại và lập trường bộ phái dẫn đến những điểm khác biệt cụ thể trong nội dung:

- Phong cách hành văn: Giải thoát đạo có dung lượng ngắn, trình bày súc tích và tập trung vào các bước thực hành cốt lõi. Thanh tịnh đạo mang tính hàn lâm, phân tích triết học sâu và mở rộng nhiều chi tiết bổ trợ.

- Vị trí của Hạnh Đầu Đà: Giải thoát đạo xếp các hạnh này vào phần Định học với lý do hỗ trợ việc nhiếp tâm và giảm thiểu dục vọng. Thanh tịnh đạo xếp vào phần Giới học vì xem đây là phương thức làm thanh tịnh giới hạnh.

- Định nghĩa về Định (Samadhi): Giải thoát đạo phân loại Định gồm cả trạng thái thiện (Chánh định) và bất thiện (Tà định). Thanh tịnh đạo quy định Định chỉ thuộc về các trạng thái tâm thiện lành mang tính nhất tâm.

- Bố cục lộ trình Tuệ quán: Giải thoát đạo tổ chức phần Tuệ quán trực tiếp quanh việc phân tích Tứ Diệu Đế. Thanh tịnh đạo tái cấu trúc lộ trình này theo hệ thống Thất Thanh Tịnh (7 giai đoạn thanh tịnh).

- Độ chi tiết trong thực hành: Giải thoát đạo hướng dẫn các nguyên tắc căn bản của tâm thức. Thanh tịnh đạo chia nhỏ các giai đoạn thành các bước chi tiết hơn (như quy trình Đếm, Theo dõi, Tiếp xúc trong thiền hơi thở) kèm theo nhiều thí dụ ẩn dụ.

4. NHẬN ĐỊNH CỦA GIỚI HỌC GIẢ VỀ MỐI LIÊN HỆ GIỮA HAI TÁC PHẨM

Nhiều học giả cho rằng giữa hai tác phẩm có mối liên hệ văn bản rất gần gũi, và có khả năng Thanh tịnh đạo đã kế thừa hoặc phát triển từ một truyền thống luận giải tương tự như Giải thoát đạo.

Sự tiếp biến này phản ánh quá trình chuẩn hóa văn bản của phái Đại Tự. Nhiều học giả cho rằng Buddhaghosa đã sử dụng một khung luận giải gần với Giải thoát đạo, đồng thời lược bỏ hoặc hiệu chỉnh các yếu tố không phù hợp với lập trường của phái Đại Tự. Thanh tịnh đạo vì thế tích hợp hệ thống Vi-diệu-pháp (Abhidhamma) một cách đậm nét hơn, với hệ thống phân tích tâm lý và tiến trình tu tập được triển khai chi tiết hơn so với Giải thoát đạo, trong khi Giải thoát đạo vẫn giữ phong cách gần với kinh tạng và hành thiền.

Tuy vậy, mối quan hệ văn bản trực tiếp giữa hai tác phẩm vẫn còn là chủ đề được giới học thuật tiếp tục thảo luận.

5. THÔNG TIN CÁC BẢN DỊCH TRA CỨU

Hành giả và nhà nghiên cứu có thể tiếp cận hai tác phẩm qua các bản dịch sau:

a) Về quyển Giải thoát đạo (Vimuttimagga):

- Bản dịch tiếng Anh: 

* Bản "The Path of Freedom", do N.R.M. Ehara, Soma Thera, và Kheminda Thera dịch từ bản Hán văn sang tiếng Anh (hoàn thành bản dịch năm 1934, xuất bản lần đầu năm 1961 tại Sri Lanka; sau này được Hội Xuất bản Phật giáo - BPS tái bản trong thập niên 1995 - 1998).

* Gần đây, Bhikkhu Nyanatusita đã thực hiện một bản dịch tiếng Anh mới với tựa đề “The Path to Freedom” (BPS, 2021), dựa trên việc khảo sát và hiệu đính chi tiết hơn bản Hán văn.

- Bản dịch tiếng Việt:

*Bản dịch của Cư sĩ Thiện Nhựt (Montréal, Canada, xuất bản năm 2003), dịch từ bản Hán văn kết hợp đối chiếu với bản tiếng Anh của BPS.

*Bản dịch của Hòa thượng Thích Như Điển với tựa đề "Luận Về Con Đường Giải Thoát", được ngài dịch từ văn bản chữ Hán (Taisho T1648) tại Úc năm 2005, xuất bản năm 2006.

b) Về quyển Thanh tịnh đạo (Visuddhimagga):

- Bản dịch tiếng Anh:

* Bản dịch "The Path of Purity" do Pe Maung Tin thực hiện cho Hội Sách Đại Tạng Pali (Pali Text Society) vào thập niên 1920.

* Bản dịch "The Path of Purification" do Bhikkhu Nanamoli chuyển ngữ từ tiếng Pali, xuất bản lần đầu năm 1956, Hội Xuất bản Phật giáo (BPS) tái bản nhiều lần từ năm 1975.

- Bản dịch tiếng Việt: Bản dịch của Ni sư Thích Nữ Trí Hải, chuyển ngữ từ bản tiếng Anh của Ngài Nanamoli sang tiếng Việt. Bản dịch này xuất bản lần đầu tiên tại Hoa Kỳ vào năm 1995, sau đó được tái bản nhiều lần tại Việt Nam.

6. KẾT LUẬN

Thanh tịnh đạo (Visuddhimagga) là một tác phẩm có tính học thuật cao, cung cấp hệ thống lý thuyết chi tiết cho việc nghiên cứu giáo lý Phật giáo. Trong khi đó, Giải thoát đạo (Vimuttimagga) giữ cấu trúc mộc mạc, tập trung vào các nguyên tắc thực hành cơ bản. 

Việc đối chiếu Thanh tịnh đạo và Giải thoát đạo cho thấy tiến trình chuyển biến từ truyền thống hướng dẫn hành trì tương đối thực tiễn sang mô hình hệ thống hóa giáo lý và thiền học mang tính luận thư trong Theravāda hậu kỳ.

*-----*

Vi Diệu Pháp Toát Yếu (2015-2026) - Sư Tường Nhân

 VI DIỆU PHÁP TOÁT YẾU 
Sư Tường Nhân
(2015, 2026)

*

Có thể tải bản PDF về máy để đọc hoặc in trên giấy:

- Tập I – Citta, Tâm
https://tinyurl.com/ewyeym29

- Tập II – Cetasika, Tâm sở
https://tinyurl.com/ayzscvym

- Tập III – Rupa, Sắc & Nibbana, Niết-bàn
https://tinyurl.com/4273xh2y

- Tập IV – Pakinnaka, Tạp phần
https://tinyurl.com/562ynhhd

- Tập V – Vithi, Lộ trình
https://tinyurl.com/4688avxf

- Tập VI – Samuccaya, Tương hợp
https://tinyurl.com/mspe9bjm

- Tập VII – Vithimutta, Thoát lộ trình, Phần Một
https://tinyurl.com/4k8d2atp

- Tập VII – Vithimutta, Thoát lộ trình, Phần Hai
https://tinyurl.com/y8sjjzj3

- Tập VIII – Paticcasamuppada, Duyên khởi & Patthana, Duyên hệ
https://tinyurl.com/y62w3bhk

- Tập IXa – Samatha, Chỉ tịnh
https://tinyurl.com/5cxhj8ze

- Tập IXb – Vipassana, Minh sát
https://tinyurl.com/58x34p8z

- Tập X – Tikamatika, Tam mẫu đề
https://tinyurl.com/bp7xbr2d

*

Trường Bộ (Dīgha Nikāya). Tỳ-khưu Indacanda dịch Việt.

TRƯỜNG BỘ ((Dīgha Nikāya)

Tỳ-khưu Indacanda dịch Việt

Tải về máy, tập tin dạng PDF:

Tập I (2021) (10_D_01.pdf)
https://tinyurl.com/yc3a5rda    

Tập II (2023) (11_D_02.pdf)
https://tinyurl.com/ymra7rvt    

Tập III (2024) (12_D_03.pdf)
https://tinyurl.com/mwksdu5d   

Mục lục Trường Bộ (Dīgha Nikāya) 

Ghi chú: SuttaCentral dùng ký hiệu "DN xx" để trích dẫn các bài kinh của Trường bộ (DN: Digha Nikaya). Tựa bài kinh tiếng Việt dựa theo bản dịch của Tỳ-khưu Indacanda, tựa bài kinh tiếng Anh dựa theo bản dịch của Bhikkhu Sujato (SuttaCentral).

Tập I 
DN 1 - Brahmajālasuttam – Kinh Mạng Lưới Cao Thượng - The Divine Net
DN 2 - Sāmaññaphalasuttam – Kinh Quả Báo Hạnh Sa Môn - The Fruits of the Ascetic Life
DN 3 - Ambatthasuttam – Kinh Về Ambattha - With Ambaṭṭha
DN 4 - Sonadandasuttam – Kinh Về Sonadanda - With Soṇadaṇḍa
DN 5 - Kūţadantasuttam – Kinh Về Kūţadanta - With Kūṭadanta
DN 6 - Mahālisuttam – Kinh Về Mahāli - With Mahāli
DN 7 - Jaliyasuttam - Kinh Về Jaliya - With Jāliya
DN 8 - Sihanādasuttam – Kinh Tiếng Rống Sư Tử - The Lion’s Roar to the Naked Ascetic Kassapa
DN 9 - Potthapādasuttam – Kinh Về Potthapāda - With Poṭṭhapāda
DN 10 - Subhasuttam – Kinh Về Subha - With Subha
DN 11 - Kevaddhasuttam – Kinh Về Kevaddha - With Kevaḍḍha
DN 12 - Lohiccasuttam – Kinh Về Lohicca - With Lohicca
DN 13 - Tevijasuttam – Kinh Ba Kiến Thức (Vệ Đà) - Experts in the Three Vedas

Tập II
DN 14 - Mahāpadānasuttam - Đại Kinh Ký Sự - The Great Discourse on Traces Left Behind
DN 15 - Mahānidānasuttam - Đại Kinh Về Căn Nguyên - The Great Discourse on Causation
DN 16 - Mahāparinibbānasuttam - Đại Kinh Viên Tịch Niết Bàn - The Great Discourse on the Buddha’s Extinguishment
DN 17 - Mahāsudassanasuttam - Kinh Về Vua Mahāsudassana - King Mahāsudassana
DN 18 - Janavasabhasuttam - Kinh Về Dạ-xoa Janavasabha - With Janavasabha
DN 19 - Mahāgovindasuttam - Kinh Về Mahāgovinda - The Great Steward
DN 20 - Mahāsamayasuttam - Kinh Đại Hội - The Great Congregation
DN 21 - Sakkapañhasuttam - Kinh Sakka Vấn Đạo - Sakka’s Questions
DN 22 - Mahāsatipaṭṭhānasuttam - Đại Kinh Thiết Lập Niệm - The Longer Discourse on Mindfulness Meditation
DN 23 - Pāyāsisuttam - Kinh Về Pāyāsi - With Pāyāsi

Tập III
DN 24 - Pathikasuttam - Kinh về Pathika - About Pāṭikaputta
DN 25 - Udumbarikasuttam - Kinh tại Khu Vườn của Udumbarikā - The Lion’s Roar at the Monastery of Lady Udumbarikā
DN 26 - Cakkavattisuttam - Kinh Chuyển Luân Vương - The Wheel-Turning Monarch
DN 27 - Aggaññasuttam - Kinh Khởi Nguyên của Thế Giới - What Came First
DN 28 - Sampasādanīyasuttam - Kinh Khởi Niềm Tịnh Tín - Inspiring Confidence
DN 29 - Pāsādikasuttam - Kinh Khơi Dậy Niềm Tin - An Impressive Discourse
DN 30 - Lakkhanasuttam - Kinh Tướng Trạng - The Marks of a Great Man
DN 31 - Sigālasuttam - Kinh về Sigāla - Advice to Sigālaka
DN 31 - Atānātiyasuttam - Kinh Hộ Trì Atānātiya - The Āṭānāṭiya Protection
DN 33 - Sangītisuttam - Kinh Hợp Tụng - Reciting in Concert
DN 34 - Dasuttarasuttam - Kinh Thập Thượng - Up to Ten 

*-----*

Từ điển Bách khoa Phật giáo

 ENCYCLOPAEDIA OF BUDDHISM

Malalasekera, G.P., Dhirasekera, J. and Weeraratne, W.G. (Editors)

8 vols. Colombo, Sri Lanka (1961-2009)

(Từ điển Bách khoa Phật giáo)

Đây là một công trình biên tập đồ sộ kéo dài 50 năm, với sự đóng góp của hơn 150 học giả Phật giáo. Toàn bộ từ điển gồm 8 tập, có hơn 6 ngàn trang giấy. Tải về bản scan, dạng PDF:

Tập 1: A – Aoki, Bunkyo
https://tinyurl.com/3e4en26c [vn369-1.pdf]

Tập 2: Āpa – Bhārhut
https://tinyurl.com/mr2ypkm5 [vn369-2.pdf]

Tập 3: Bhārini-deva – Caura-vidhvamsana
https://tinyurl.com/5n6edx93 [vn369-3.pdf]

Tập 4: Causality – Dhammadhātu-Dvesa
https://tinyurl.com/49x4kdv6 [vn369-4.pdf]

Tập 5: Earth – Japan
https://tinyurl.com/43bw7k7u [vn369-5.pdf]

Tập 6: Jarā – Minayeff, J.P.
https://tinyurl.com/53hy8pty [vn369-6.pdf]

Tập 7: Mind – Sāsanavamsa
https://tinyurl.com/mwcd6dka [vn369-7.pdf]

Tập 8: Sātavāhana – Zhong a-han
https://tinyurl.com/4bf9axy8 [vn369-8.pdf]

*-----*

Căn bản hành thiền - Tiến trình đọc sách

CĂN BẢN HÀNH THIỀN

Tiến trình đọc sách

Đây là tập sách đầu tiên của tôi được Tỳ-khưu Thiện Minh – đã viên tịch - tận tình hỗ trợ, giúp xuất bản tại Việt Nam hơn 20 năm trước. Trong những lần tái bản kế tiếp, tôi cảm thấy có vài bài dịch khác cần được thêm vào cho đầy đủ. Vì thế, tập sách tái bản năm 2018 gồm có 4 bài của Thiền sư Ajahn Brahm, bà Sarah Lim, Thiền sư Silananda và Tỳ-khưu Dhammika, theo thứ tự đó.

Sau khi sách xuất bản, tôi nhận được một số phản hồi và bình luận của bạn đọc, và cảm thấy để có nhiều lợi lạc, đề nghị độc giả nên đọc tập sách theo thứ tự sau đây:

1. Vấn đáp về hành thiền - Tỳ-khưu Dhammika
2. Bước đầu hành thiền - Sarah Lim
3. Căn bản pháp hành thiền - Thiền sư Ajahn Brahmavamso
4. Lợi ích của đi kinh hành - Thiền sư Silananda

Bài đầu của Sư Dhammika giúp có một cái nhìn tổng quát về hành thiền trong Phật giáo. Bài tiếp theo của bà Sarah Lim, chia sẻ những kinh nghiệm quý báu về hành thiền trong đời sống hằng ngày của một người cư sĩ tại gia, có gia đình và công ăn việc làm. Bài viết có những ý tưởng cụ thể và thực tế để áp dụng thực hành.

Sau đó, hai bài của Thiền Sư Ajahn Brahm và Silananda là dành cho những ai đã từng tham gia các khóa thiền và có nhiều kinh nghiệm về hành thiền.

Đọc online hay tải bản PDF về máy tại link:
https://tinyurl.com/2dj4x66w

*-----*

Bộ Bản Duyên (Hán tạng, T152-T219)

 BỘ BẢN DUYÊN

(Hán tạng, T152-T219)

Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam xuất bản, 6 tập (2025)

- Tập 26: Bộ Bản Duyên, Tập 1 (Trung Tâm DT Huệ Quang dịch), [vn222-26.zip], 201 MB 
https://tinyurl.com/4s3mnumh  
- Tập 27: Bộ Bản Duyên, Tập 2 (Trung Tâm DT Huệ Quang dịch), [vn222-27.zip], 163 MB 
https://tinyurl.com/4kakuraz  
- Tập 28: Bộ Bản Duyên, Tập 3 (Trung Tâm DT Huệ Quang dịch), [vn222-28.zip], 266 MB 
https://tinyurl.com/mrdza4cu  
- Tập 29: Bộ Bản Duyên, Tập 4 (Trung Tâm DT Huệ Quang dịch), [vn222-29.zip], 247 MB 
 https://tinyurl.com/y5y2vr8m 
- Tập 30: Bộ Bản Duyên, Tập 5 (Trung Tâm DT Huệ Quang dịch), [vn222-30.zip], 125 MB 
https://tinyurl.com/4b2ssc3v  
- Tập 31: Bộ Bản Duyên, Tập 6 (nhiều dịch giả), [vn222-31.zip], 175 MB  
https://tinyurl.com/mmjvew8j   

* DẪN LUẬN BỘ BẢN DUYÊN, Hán tạng (T0152-0219)
Thích Nhật Từ (2025).
https://tinyurl.com/mrxkze4t [vn345.pdf], 6.2 MB

* GIỚI THIỆU BỘ BẢN DUYÊN, HÁN TẠNG
Thích Nhật Từ

 Phân loại theo mã số và chủ đề trong Đại chánh Tân tu Đại tạng kinh, viết tắt là T, Bộ Bản duyên là bộ hay nhóm chủ đề lớn thứ hai trong 28 bộ (chủ đề), có mã số T03n152-T03n191 và T04n0192-T04n219 gồm 68 kinh với nhiều chủ đề khác nhau, bắt đầu từ kinh số 0152 đến kinh số 0219 trong ấn bản CBETA.

 Bộ Bản duyên chia thành 4 nhóm chủ đề chính:

 (i) KINH PHẬT BẢN SANH từ số 0152-0183, gồm 459 trang trong ấn bản Đại Chánh, tương đương với Chuyện tiền thân đức Phật (Jātaka) trong Tiểu bộ. Đây cũng là chủ đề có số lượng câu chuyện tiền thân của đức Phật Thích-ca Mâu-ni nhiều nhất so với các chủ đề còn lại trong Hán tạng. Các bản kinh này được viết bàng văn xuôi, trong khi đó Jātaka được viết bằng văn vần và được chú giải bằng văn xuôi. Bản Chuyện tiền thân của đức Phật đã xuất bản trong Tiểu bộ là phần kết hợp giữa văn vần trong Chánh tạng và văn xuôi trong Chú giải.

 (ii) PHẬT TRUYỆN, từ số 0184-0196, gồm 629 trang trong ấn bản Đại Chánh, tương đương với Phật sử (Buddhavamsa) trong Tiểu bộ. Nổi bật trong nhóm này là Phật sở hành tán (Buddhacarita) và Kinh Tăng-già-la-sát sở tập.

 (iii) NHÂN DUYÊN PHẬT VÀ CÁC ĐỆ TỬ, từ số 0197-0209, gồm 384 trang trong ấn bản Đại Chánh, tương đương với Thánh nhân ký sự (Apadāna) trong Tiểu bộ. Thể loại này cũng tương đương với Thí dụ truyện (Avadāna).

 (iv) KINH PHÁP CÚ VÀ NHÓM KINH VỀ THÍ DỤ, từ số 0210-0219, gồm 228 trang trong ấn bản Đại Chánh, tương đương Kinh Pháp cú (Dhammapada) trong Tiểu bộ và Chú giải Kinh Pháp cú (Dhammapada-atthakathā) trong hệ thống Phật giáo Thượng Tọa bộ.

 Cấu trúc bản tiếng Việt chia thành 6 quyển. Năm quyển đầu do Trung tâm Dịch thuật Hán Nôm Huệ Quang thực hiện. Quyển 1 tương ứng với chủ đề một. Quyển 2 và 3 tương ứng với chủ đề hai. Quyển 4 tương ứng với chủ đề ba. Quyển 5 tương ứng với chủ đề bốn. Mỗi quyển tiếng Việt đều trên 1.000 trang. Quyển 6 không theo nhóm chủ đề, mà là tổng hợp các bản dịch đơn lẻ của nhiều tác giả khoảng từ thập niên 50 của thế kỷ trước đến hiện nay.

DỊCH GIẢ BỘ BẢN DUYÊN TIẾNG VIỆT
Bộ Bản duyên được phân bố in thành 6 quyển. Năm quyển đầu là thành quả dịch thuật của Trung tâm Dịch thuật Hán Nôm Huệ Quang do Hòa thượng Thích Minh Cảnh - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học, Giám đốc Trung tâm Dịch thuật Hán Nôm Huệ Quang chỉ đạo phiên dịch trong khoảng hơn 10 năm. Năm 2017, khi bắt đầu dự án biên tập và ấn hành Tam tạng Thánh điển Phật giáo Việt Nam, công trình dịch thuật được Hòa thượng chỉ đạo tái biên tập và dịch bổ sung. Năm 2018, Hòa thượng Thích Minh Cảnh viên tịch, Hòa thượng Thích Phước Cẩn - Phó Viện trưởng, tiếp nối sứ mạng làm Giám đốc Trung tâm, cùng với nhị vị Phó Giám đốc Thượng tọa Thích Thiện Thuận, Thượng tọa Thích Nguyên Trang và tập thể dịch giả Trung tâm đã nỗ lực hoàn thành bộ kinh này vào cuối năm 2023. Ngoài ra, vì để đáp ứng kịp tiến độ ấn hành, ấn bản Bộ Bản duyên còn có sự đóng góp một vài dịch phẩm của Thượng tọa Thích Nguyên Hùng và Thượng tọa Thích Đồng Ngộ như Luận về những câu chuyện tiền thân của Bồ-tát, số 0160; Kinh Thái tử Mộ-phách, số 0167; Kinh Thiểm Tử, số 0175a và Phật thuyết kinh Thiểm Tử, số 0175b, 0175c; Kinh Pháp cú, số 0210.

 Một số kinh Bản duyên chữ Hán có cùng một nội dung bởi do một dịch giả thực hiện ở hai thời điểm khác nhau, hoặc trên một để bản nhưng có hai vị dịch. Tất cả đều được bảo lưu đầy đủ trong hệ thống Tam tạng Trung Quốc. Ví dụ: Kinh Bồ-tát Thiểm Tử, số 0174, mất tên người dịch; số 0175a, 0175b, 0175c do Pháp sư Thích Thánh Kiên dịch, nội dung và văn phong các bản dịch gần giống nhau. Thay vì các nhà biên tập Đại Chánh tạng chọn một bản dịch của dịch giả, nhưng các vị đã lưu đầy đủ cả 3 bản. Điều này cho thấy người đời xưa rất cẩn trọng, đã giữ lại các dịch phâm đã hiệu đính hoặc bản đầu tiên chưa kịp hiệu đính của các vị tiền bối. Trong những trường hợp này, chúng tôi chỉ chọn một bản hoàn thiện nhất để dịch sang Việt ngữ.

 Nhiều tích truyện trong kinh không có tựa đề, khiến việc theo dõi và ghi nhớ trở nên khó khăn. Để giúp người đọc dễ dàng hơn trong việc này, Ban Biên tập đã khéo léo chọn lọc và đặt các tựa đề tiếng Việt dựa trên gợi ý từ Đại Chánh tạng hoặc từ chính nội dung kinh văn. Các kinh được đặt tựa đề gồm: (1) Phật thuyết kinh Bồ-tát bản hạnh (số 0155), 12 tích truyện; (2) Kinh đại trang nghiêm luận (sồ 0201), 90 chương; (3) Kinh tạp thí dụ (số 0204), 12 tích truyện; (4) Kinh tạp thí dụ (số 0205), 32 tích truyện; (5) Kinh cựu tạp thí dụ (số 0206), 61 tích truyện; (6) Kinh tạp thí dụ (0207), 39 tích truyện; (7) Chúng kinh soạn tạp thí dụ (số 0208), 44 tích truyện.

 Riêng quyển 6 là tuyển tập đặc biệt các bản dịch lẻ kinh Bản duyên do các dịch giả tiền bối thực hiện từ thập niên 50 của thế kỷ trước đến nay. Các bản dịch tiêu biểu của chư vị Hòa thượng, đại dịch giả như Đại lão HT. Thích Phổ Tuệ, HT. Thích Trung Quán, HT. Thích Nhất Hạnh, HT. Thích Quảng Độ, GS. Lê Mạnh Thát,... được tuyển chọn kết tập, nhằm tôn vinh những đóng góp của quý ngài. Riêng một số bản dịch của HT. Thích Trí Quang và cư sĩ Đào Nguyên, vì lý do tác quyền, nên các dịch phẩm chưa được đưa vào bộ Tam tạng Thánh điển này.

 Vê âm vận của mỗi bản dịch, Ban Biên tập tôn trọng tính khách quan, tính vùng miền của mỗi dịch giả, nên giữ nguyên, không đồng bộ hóa. Ví dụ những từ ngữ “cúng dàng” hay “cúng dường”, “Chính pháp” hay “Chánh pháp”, “sanh” và “sinh”, ... trong các bản dịch được giữ theo cách dụng ngữ của dịch giả.

   – Thích Nhật Từ

*-----*

KINH TẠNG & LUẬT TẠNG online

 KINH TẠNG & LUẬT TẠNG online 

Có thể tìm đọc trực tuyến (online) các bộ kinh do Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam ấn hành từ năm 2020 tại:

1) Kinh tạng Pāli:
https://vncphvn.com/tam-tang/tang-pali/kinh-pali

2) Luật tạng Pāli:
https://vncphvn.com/tam-tang/tang-pali/luat-pali

3) Kinh tạng A-hàm:
https://vncphvn.com/tam-tang/bo-phai/kinh-bo-phai

*-----*

Đường Tam Tạng Trần Huyền Trang

 Đường Tam Tạng Trần Huyền Trang

Hai quyển sách thuộc Hán tạng về cuộc đời và công trình thỉnh kinh, dịch kinh của ngài Đường Tam Tạng Trần Huyền Trang được nhiều học giả trích dịch.

1) ĐẠI ĐƯỜNG TÂY VỰC KÝ, Biện Cơ biên soạn (T-2087)
Bản dịch Việt của Hòa thượng Thích Như Điển và Nguyễn Minh Tiến.
https://tinyurl.com/mw9j79rw [vn168.pdf, 14.3 MB]

2) TRUYỆN TAM TẠNG PHÁP SƯ CHÙA ĐẠI TỪ ÂN ĐỜI ĐƯỜNG,  Sa-môn Tuệ Lập biên soạn (T-2053). Linh Sơn Pháp Bảo Đại Tạng Kinh (Tập 183).
https://tinyurl.com/rsn8x2vt  [vn342.pdf, 1.1 MB]

* Có thể đọc thêm:
HUYỀN TRANG, NHÀ CHIÊM BÁI VÀ HỌC GIẢ
Thích Minh Châu. Thích Nữ Trí Hải dịch Việt (1966)
https://tinyurl.com/22mhrkh9 [vn307.pdf, 1.4 MB]

*

Các sách tiếng Anh của AJAHN BRAHM

 Các sách tiếng Anh của AJAHN BRAHM

Có thể tải các sách dưới đây về máy, dạng PDF:

1) Ajahn Brahm. Mindfulness, Bliss, and Beyond: A Meditator's Handbook (2006) [en55-eng.pdf]
https://tinyurl.com/4788ep5t

2) Ajahn Brahm. The Art of Disappearing (2011) [en56_eng.pdf]
https://tinyurl.com/4jz8cext  

3) Ajahn Brahm. Simply this Moment: A Collection of Talks on Buddhist Practice [en57.pdf]
https://tinyurl.com/57b2t6nb

4) Ajahn Brahm - All You Need Is Kindfulness (2014) [en100_eng.pdf]
https://tinyurl.com/yw4rw7uy

5) Ajahn Brahm. Kindfulness (2016) [en157.pdf]
https://tinyurl.com/bdzdys3z  

6) Ajahn Brahm. Karuna-Virus: 19 Original Stories about Ajahn Brahm (2020) [en186.pdf]
https://tinyurl.com/mpfa477s  

7) Ajahn Brahm. Soft as Cotton, Strong as Steel - Ajahn Brahm's 50th Bhikkhu Anniversary (2024). [en319.pdf] 
https://tinyurl.com/2p96tt2r  

8 ) Ajahn Brahm. Journey to the Heart of the Lotus, Unlearning “Buddhist” Meditation (2024). [en320.pdf]
https://tinyurl.com/3ne8u7hy  

9) Ajahn Brahm. The Word of the Buddha, An Outline of the Teachings of the Buddha in the Words of the Pāli Canon (2024). [en345.pdf]
https://tinyurl.com/2s35s52k  

10) Ajahn Brahm. Opening the door of your heart, Việt-Anh  [vn17.pdf] 
https://tinyurl.com/2s9438dt

11) Ajahn Brahm. The Basic Method of Meditation
https://tinyurl.com/54sm6snz  

12) Ajahn Brahm. Dependent Origination, Việt-Anh [vn115.pdf]
https://tinyurl.com/4hhcmfkw

13) Ajahn Brahm. Wisdom and wonders (2014). [en365.pdf]
https://tinyurl.com/436p72hm

* Trí tuệ và những điều kỳ diệu
https://tinyurl.com/26cjxep9 [vn31.pdf]

14) Ajahn Brahm. Opening up to Kindfulness (2021). [en366.pdf]
https://tinyurl.com/mt5c5efa

*-----*

Sách Phật giáo căn bản, tiếng Anh

 SÁCH PHẬT GIÁO CĂN BẢN, TIẾNG ANH

Xin giới thiệu các sách sau đây, dạng PDF, để tải về máy:

1) Foundations of Buddhism. Rupert Gethin (1998). [en32.pdf]
https://tinyurl.com/mr3rpnz3

2) In the Buddha's Words - An Anthology of Discourses from the Pali Canon. Bhikkhu Bodhi (2005). [en44.pdf]
http://tinyurl.com/5n7exabw

3) The Historical Buddha. Schumann, H.W. (trans. M. Walshe) (1989). [en134.pdf]
https://tinyurl.com/4tju3anu

4) The Direct Path to Realization, Bhikkhu Analayo (2004) [en41.pdf] 
http://tinyurl.com/44u7jjpk

5) Theravada Buddhism: A Social History from Ancient Benares to Modern Colombo. Richard Gombrich (1988, 2006).  [en06.pdf]
https://tinyurl.com/3wfsvts2

6) Buddhist Teaching in India. Bronkhorst, Johannes (2009). [en362.pdf] 
https://tinyurl.com/4hvdj5a7

7) What the Buddha Taught. Rahula, Walpola (1958, 1974). [en116.pdf]
https://tinyurl.com/mrxaja8m

8) What the Buddha Thought. Gombrich, Richard (2009). [en361.pdf] 
https://tinyurl.com/54t2t3f4

*-----*

Abhidhammattha Sangaha - Cương yếu A-tỳ-đàm

 ABHIDHAMMATTHA SANGHAHA – CƯƠNG YẾU A-TỲ-ĐÀM

Cuốn Abhidhammattha Sanghaha do ngài Luận sư Ācariya Anuruddha biên soạn ở Sri Lanka trong khoảng thế kỷ 8 đến thế kỷ 12 TL. Không có thông tin rõ ràng nào về cuộc đời của ngài. Tựa đề “Abhidhammattha Sanghaha” theo ngài Bhikkhu Bodhi có nghĩa là “compendium of the things contained in the Abhidhamma” (cương yếu về những gì chứa trong A-tỳ-đàm). Cuốn sách có 9 chương, tóm tắt những điểm tinh yếu của A-tỳ-đàm và được dùng trong các quốc gia Phật giáo theo truyền thống Theravada như là tài liệu căn bản để học A-tỳ-đàm. 

Có nhiều sách giáo khoa được biên soạn dựa theo cuốn luận thư này, dịch nghĩa Pali gốc và khai triển, giải thích chi tiết về những gì ghi trong luận thư. Từ “Abhidhamma” có nhiều cách dịch sang tiếng Việt: A-tỳ-đàm, Tỳ-đàm, Thắng pháp, Vi diệu pháp, Vô tỷ pháp. Ngày xưa tôi thích dùng từ “Thắng pháp” nhưng trong những năm gần đây, tôi chọn cách phiên âm là “A-tỳ-đàm”.

Hầu như đa số các học viên A-tỳ-đàm mà tôi có dịp tiếp xúc, nói chuyện trao đổi, đều học A-tỳ-đàm qua luận thư này – hay qua các bài giảng, các sách giáo khoa dựa theo luận thư đó. Có rất ít người tìm đọc và nghiên cứu tạng A-tỳ-đàm gốc (Abhidhamma Pitaka), mặc dù tạng này đã được dịch sang tiếng Anh (Pali Text Society, Anh quốc) và tiếng Việt (ngài Hòa thượng Tịnh Sự dịch), và đã được phổ biến trong dạng sách in lẫn dạng ebook PDF.

Sau đây là các bản dịch và diễn giải luận thư Abhidhammattha Sanghaha dạng ebook PDF mà tôi đã sưu tầm và lưu vào Thư viện Phật học BuddhaSasana:

I. TIẾNG ANH:
1) Bhikkhu Bodhi, Ed (2011). A Comprehensive Manual of Abhidhamma (Abhidhammattha Sangaha). [en52.pdf]
http://tinyurl.com/4x73dsf9    

2) Mehm Tin Mon (2015). The Essence of Buddha Abhidhamma (Abhidhammattha Sangaha). [en357.pdf]
https://tinyurl.com/3ha2anzk   

3) Sayādaw U Sīlānanda (2012). Handbook of Abhidhamma Studies, 3 vols. 
Vol1: https://tinyurl.com/4j4edps3 
Vol2: https://tinyurl.com/3r537znc 
Vol3: https://tinyurl.com/57yb98r5 

4) Narada Maha Thera (1956, 1979). A Manual of Abhidhamma (Abhidhammattha Sangaha). [en358.pdf]
https://tinyurl.com/2j5pxtdw  

5) Nandamalabhivamsa Sayadaw. Fundamental Abhidhamma (1997, 2005). [en359.pdf]  
https://tinyurl.com/ye2bxchp  

6) Jeffrey Wayne Bass. The Practicality of the Abhidhammattha Sangaha (2006). [en318.pdf]
https://tinyurl.com/28m99996   

II. TIẾNG VIỆT:
1) Tỳ-khưu Giác Giới (2022). Toát yếu A-tỳ-đàm (Abhidhamattha Sanghaha). [vn228.pdf]
https://tinyurl.com/23vbzn7t  

2) Hòa thượng Tịnh Sự dịch (1973). Vô tỷ pháp Tập yếu (Abhidhammattha Sanghaha). [vn322.pdf]
https://tinyurl.com/45t27env

3) Phạm Kim Khánh dịch (2002). Vi diệu pháp Toát yếu (Abhidhammattha Sangaha). [vn194.pdf]
https://tinyurl.com/5342xp66   

4) Hòa thượng Thích Minh Châu dịch và giải (1971, 1973). Thắng pháp Tập yếu luận (Abhidhammattha Sanghaha). [vn326.pdf]  
https://tinyurl.com/ypzf27wd   

5) Tỳ-khưu Siêu Thiện dịch (2016). Toát yếu Vô tỷ pháp (Abhidhammattha Sangaha). [vn323.pdf]
https://tinyurl.com/nhbtzdm4   

6) Pháp Triều dịch (2015). Cẩm nang Nghiên cứu Thắng pháp. [vn187a, vn187b, vn187c.pdf]
Tập 1: https://tinyurl.com/bdez3z9y 
Tập 2: https://tinyurl.com/33fdf7nk 
Tập 3: https://tinyurl.com/mt85dfps 

*-----*

Từ điển Phật học, dạng PDF

 TỪ ĐIỂN PHẬT HỌC 

Xin giới thiệu các cuốn Từ điển Phật học dạng PDF để tải về máy:

1) Tỳ-khưu Đức Hiền (2020). Tự điển Thuật ngữ Phật học Pali-Anh-Việt.
https://tinyurl.com/y9awpj3x 

2) Tỳ-khưu Đức Hiền. Từ điển Pháp số Pali-Anh-Việt (2023). 
https://tinyurl.com/wet8axmt 

3) Phân viện Nghiên cứu Phật học. Từ điển Phật học Hán-Việt (2004). 
https://tinyurl.com/2bb8ycsa

4) Thiện Phúc Trần Ngọc. Từ điển Phật học Anh-Việt, Việt-Anh (2007).
- Anh-Việt: https://tinyurl.com/252nsf53 
- Việt-Anh: https://tinyurl.com/4b4tbez6

5) Thích Nhất Như - Lê Hồng Sơn dịch. Từ điển Pháp số Tam tạng (2011). 
https://tinyurl.com/2thprcsn   

6) Malalasekera, G.P. - Chơn Quán Trần Ngọc Lợi dịch. Từ điển Danh từ Riêng Pāli (2006).
(Dictionary of Pāli Proper Names). 
- Tập 1: https://tinyurl.com/2aatdj3v   
- Tập 2: https://tinyurl.com/58cvtwjk  
- Tập 3: https://tinyurl.com/ykj97msn  

7) Phân viện Nghiên cứu Phật học. Từ điển Phật học Hán-Việt (2004).
https://tinyurl.com/5rbd2yhp  

8 ) Thích Hạnh Thành. Từ điển Tác phẩm Kinh-Luật-Luận Phật học Việt Nam (2023).
https://tinyurl.com/bmf6dhu7 

9) Hân Mẫn & Thông Thiên biên dịch. Từ điển Thiền tông Hán-Việt (2001).
https://tinyurl.com/2pjsyw96 

10) Đoàn Trung Còn. Phật học Từ điển (1963). 
- Tập 1: https://tinyurl.com/4wb25tx5  
- Tập 2: https://tinyurl.com/3ndtyyjm  
- Tập 3: https://tinyurl.com/48u2eymj 

*-----*

Kinh tụng giới bổn tỳ-khưu và tỳ-khưu-ni, Pāli-Việt

 KINH TỤNG GIỚI BỔN TỲ-KHƯU VÀ TỲ-KHƯU-NI, PĀLI-VIỆT

Tải bản PDF về máy tính:

1) Kinh tụng Giới bổn Tỳ-khưu (BHIKKHUPĀTIMOKKHA), Pāli-Việt 
https://tinyurl.com/bd4dkj9w   [vn21.pdf, 866 KB]

2) Kinh tụng Giới bổn Tỳ-khưu-ni (BHIKKHUNIPĀTIMOKKHA), Pāli-Việt
 https://tinyurl.com/m2urfwxf  [1.2 MB]

   

*-----*

Phạm Duy: Sưu tập các tài liệu sách báo về nhạc Phạm Duy

 SƯU TẬP CÁC TÀI LIỆU SÁCH BÁO VỀ NHẠC PHẠM DUY

Vào ngăn chứa có link dưới đây để chọn tài liệu và tải về máy: 
https://tinyurl.com/4jt6dyd3   

DANH MỤC

1. Đỗ Ngọc Yến - Tâm Ca Phạm Duy và Phong Trào Du Ca (1987).pdf
2. Ngô Thế Vinh - Tình quê hương trong nhạc Phạm Duy (2022).pdf
3. Đường về Dân ca (1990).pdf
4. Hồi ký I, 1921-1945 (Midway Press, 2024).pdf
5. Hồi ký II, 1945-1951 (Midway Press, 2024).pdf
6. Hồi ký III, 1951-1975 (Midway Press, 2024).pdf
7. Hồi ký IV, 1975-2001 (Midway Press, 2024).pdf
8. Một đời nhìn lại - Bút ký (2003).pdf
9. Một đời nhìn lại - Ngàn lời ca.pdf
10. Một đời nhìn lại - Tuyển tập các bài viết về nhạc Phạm Duy - Chapter 1-7.pdf
11. Một đời nhìn lại - Tuyển tập các bài viết về nhạc Phạm Duy - Chapter 8-11.pdf
12. Một đời nhìn lại - Tuyển tập các bài viết về nhạc Phạm Duy - Chapter 12-15.pdf
13. Nhớ, Hồi ức Phạm Duy (2005).pdf
14. Những trang hồi âm (2009).pdf
15. Phỏng vấn Phạm Duy, 41 câu hỏi của Tuấn Khanh (1996).pdf
16. Sáng tác qua dòng nhạc Phạm Duy (2010).pdf
17. Sự nghiệp văn nghệ Phạm Duy - Văn Học (1987).pdf
18. Tìm hiểu nhạc Phạm Duy (2007).pdf
19. Tưởng niệm 10 năm ngày mất Phạm Duy - Saigon Nhỏ (2023).pdf
20. Vang Vọng Một Thời (2012).pdf
21. Viết về 10 bài Tâm ca.pdf

*-----*

Phạm Duy: Những trang hồi âm (2009)

NHỮNG TRANG HỒI ÂM 

Phạm Duy

Sài Gòn, 2009

Đây là bản thảo một tập sách do nhạc sĩ Phạm Duy biên soạn ở Sài Gòn vào năm 2009 khi ông trở về sống ở Việt Nam trong những năm cuối đời.

Tải tập sách dạng PDF:
https://tinyurl.com/2nwzk6b9  [10.8 MB]    

MỤC LỤC

Mở đầu
1. Đi tìm giai điệu
2. Trường ca Con Đường Cái Quan
3. Trường ca Mẹ Việt Nam
4. Tâm ca
5. Tâm phẫn ca
6. Đạo ca
7. Rong ca
8. Thiền ca
9. Trường ca Hàn Mặc Tử
10. Học ở nhạc Classic
11. Đi tìm tiết điệu 

*-----*

Phạm Duy: Vang vọng một thời (2012)

 VANG VỌNG MỘT THỜI

Phạm Duy

Nxb Hồng Đức

Sài Gòn, 2012

Đây là cuốn sách cuối cùng do Nhạc sĩ Phạm Duy biên soạn trước khi ông qua đời, xuất bản năm 2012, gồm các mẫu chuyện, kỷ niệm về 47 bài hát do ông sáng tác.

Tải tập sách dạng PDF:
https://tinyurl.com/ydntks76   [27.3 MB]  

MỤC LỤC

Mấy Lời Nói Đầu

1. Áo Anh Sứt Chı̉ Đường Tà
2. Bà Mẹ Gio Linh
3. Bà Mẹ Quê
4. Bên Cầu Biên Giới
5. Bên Ni Bên Nớ
6. Chiều Về Trên Sông
7. Chiều Ðông
8. Cỏ Hồng
9. Còn Chút Gı̀ Để Nhớ
10. Cô Hái Mơ
11. Dạ Lai Hương
12. Đà Lạt Trăng Mờ
13. Đây Thôn Vı̃ Dạ
14. Ðưa Em Tı̀m Ðộng Hoa Vàng
15. Ðừng Bỏ Em Một Mı̀nh
16. Đừng Xa Nhau
17. Gọi Em Là Đóa Hoa Sầu
18. Hoa Xuân
19. Hỡi Sứ Thần Thiên Chúa Gabriel
20. Hồn Là Ai
21. Huyền Thoại Trên Một Vùng Biển
22. Khối Tı̀nh Trương Chi
23. Kiếp Nào Có yêu Nhau
24. Lạy Bà Là Đấng Tinh Truyền Thánh Vẹn
25. Một Bàn Tay
26. Mưa Rơi
27. Mùa Thu Paris
28. Nắng Chiều Rực Rỡ
29. Ngậm Ngùi
30. Ngày Đó Chúng Mı̀nh
31. Nghı̀n Năm Vẫn Chưa Quên
32. Người Về
33. Nghı̀n Trùng Xa Cách
34. Như Là Lòng Tôi
35. Nương Chiều
36. Phượng Trı̀ Ôi Phượng Trı̀
37. Quán Bên Đường
38. Tạ Ơn Đời
39. Tây Tiến
40. Thà Là Giọt Mưa Chung
41. Tiễn Em
43. Tı̀nh Ca
44. Tı̀nh Quê
45. Trăng Sao Rớt Rụng
46. Trút Linh Hồn
47. Về Đây

*-----*

Phạm Duy: Ngàn lời ca (2006)

NGÀN LỜI CA 

Phạm Duy (2006) 

Đây là tập bản thảo do Nhạc sĩ Phạm Duy soạn ra ở Sài Gòn năm 2006, dựa theo tập sách cùng tên xuất bản ở Hoa Kỳ năm 1987, với nhiều thông tin cập nhật.

Tải tập sách, dạng PDF: 
https://tinyurl.com/4r56cryp  [8.2 MB]  

*-----*